Kahverengi Kağıt Piyasasında Son Gelişmeler

Hurda İhracatı Serbest

1 Haziran itibarıyla, hurda kağıt ihracatının önündeki engel kaldırıldı. Artık isteyen istediği kadar hurda kağıdı ihraç edebilecek. (Bu yazıda hurda veya atık kelimeleri yalnızca oluklu mukavva kağıdı üretiminde kullanılabilecek hurdaları açıklamaktadır. Kağıt ise oluklu mukavva üretiminde kullanılan kağıt anlamındadır.)


Hurda ihracatının önünün açılması, ülkemize döviz kazandıracak bir gelişme olduğu için kuşkusuz iyidir. Ancak Türkiye net hurda ithalatçısı olduğundan, ülkemizden yüksek kaliteli hurdalar ihraç edilecek, yerli kağıt fabrikalarının fire oranları yükselecek ve içeride kağıt maliyetlerinin (dolayısıyla fiyatlarının da) artmasıyla neticelenecektir. Sağ olsun devletimiz, ilgili tarafları anlamadan/dinlemeden böyle bir karar almıştır.


Hurda fiyatları hızla yükselmeye başlayacaktır. Yükselen hurda, kağıt fiyatını arttıracaktır. Kağıt fiyatı oluklu mukavva fiyatlarının artmasına neden olacaktır. Bu döngüdeki bütün oyuncular, düzenli olarak fiyatlarını arttırmak zorunda kalacaktır. Oluklu mukavva satın alıcıları, sürekli artan kutu fiyatlarını kendi şirketlerine anlatmakta zorlanacaktır. Nihayetinde artan hurda, kağıt ve kutu fiyatları bütün topluma enflasyon olarak görünecektir.

Dünyada Neler Oluyor?

RISI’de 1 Haziran tarihinde yayınlanan yazılara göre, dünyada da hurda fiyatları artış trendine girmiştir. Avrupa’dan-Amerika’ya bütün pazarlarda 5-10 $’lık artışlar bildirilmektedir. Mart ayında başlayan Çin’in hurda kağıttaki düşük kontaminasyon oranı uygulaması, ilk başta hurda ihracatçılarını sıkıntıya sokmuş olsa da şimdilerde “iki kere ayıklanmış” gibi kalitelerin satışının artmasıyla dengeye gelmiş gibidir.


Çin’in uygulaması Amerikalılardan ziyade kendi içinde büyük sıkıntı yaratmaktadır. Bazı kağıt fabrikalarının şu ya da bu nedenle duruş yaptığı, Çin’in içindeki kaliteli hurda fiyatının 500 USD’ye kadar tırmandığı buna karşılık ABD’den ithal edilen aynı kalitenin 300 USD gibi olduğu anlaşılıyor. Bir kısım hurda ihracatçısının kaliteli malı Çinlilere ileride daha pahalı satmak üzere stokladığı da gelen haberlerdendir.


Bundan sonra ne olursa olsun hurda fiyatı artma eğilimini koruyabilir. Çin, kontaminasyon oranını düşürse hurda çekişini aniden hızlandıracağından fiyatlar yükselir. Bu haliyle bırakırsa, kaliteli hurdanın fiyatı artmaya devam eder. Toplama ayıklama şirketlerinin daha temiz hurda elde etmek için maliyetleri artacaktır. Artan maliyetler bütün hurdaların fiyatlarına yansıyacaktır.

Kağıt Maliyetini Arttıran Diğer Unsurlar

İlk bakışta fazla ilgili görünmese de artan kurlar, hem ülkemizin enerji maliyetini hem de enflasyonu arttırmaktadır. Kağıt üretiminde enerji maliyetinin 30% civarında olduğu hesap edilir. Kağıt fabrikasının bütün bakım onarım ve yedek parça gideri maalesef yabancı parayla ödenmektedir.


Pratikte kağıt fabrikası yalnızca çalışanlarına ve hurdacılara Türk Lirası cinsinden ödeme yapar. Diğer tüm giderleri toplamın 60%’ına yakındır ya doğrudan € veya $’la veya enerji gibi nihayetinde bunlara bağlıdır. Kurlar yükseldikçe kağıt maliyeti artacaktır.


Selüloz fiyatları bin dolar seviyesine ulaşması, Kraft liner ve NSSC gibi virjin kağıt fiyatlarını çok arttırmıştır.

Avrupa’daki Gelişmeler

Yılbaşına göre miktar bulunabilirliği artmıştır. Oluklu talebi çok güçlüdür ve dünya kupası ile yaş meyve-sebze üretiminin başlamasıyla da canlı kalmaya devam etmesi bekleniyor.


Bu yıl devreye girmesi planlanan yeni kağıt fabrikalarının, kağıt fiyatlarını ancak gelecek yıl etkilemesi umuluyor. Kağıt satıcılarının Avrupa’da bir fiyat baskısı olursa uzak doğuya ihracat şansı bulunuyor.

Özetle

Batıdaki canlı talep, yükselen kurlar ve enflasyon ile hurda konuları önümüzdeki aylarda hem kağıt hem de kutu fiyatlarını arttıracaktır.

E-Ticaret Kolileri Üzerine Tavsiyeler

Önceki iki yazıda, e-ticaretten alış veriş yapan müşteri ne istiyor ve büyük şirketler neler yapmış konuları üzerinde durmuştum. Bu yazıda ise, resimdeki gibi bir otomatik ambalajlama hattı olmayan (yani standart boyutlarda kutular

 

kullanan) e-ticaret şirketlerinin ambalaj konusunu nasıl ele alması gerektiği hususundaki görüşlerimi maddeler halinde toparlayacağım. (Aşağıda ambalaj, kutu, koli, dış ambalaj gibi kavramlar ile oluklu mukavva kutu kast edilmektedir.)

İç ambalaj

Süper market rafı için tasarlanmış iç ambalaj, e-ticarete uygun olmayabilir. İç ambalaj olmadan, ürün kutuya konulabilir mi?

Mümkün olduğunca demonte ürünleri montajlı göndermeye çalışmak gerekir. Bu durumda iç ambalaj boyutları küçülebilir.

İç ambalajın kolay açılır, nereden açılması gerektiği kolayca anlaşılır olmalıdır. Isıyla şekil verilen plastik ambalajlar hakkında çok fazla eleştiri bulunmaktadır. Ürün bu türlü plastikleri mecbur kılıyorsa, en aza indirilmelidir.

Tedarik zinciri

Nakliye ve dağıtım modeli kutu kalitesini etkileyen en önemli faktörlerden biridir.

Forklift vb makineyle de yapılsa indi-bindi sayısı arttıkça, daha mukavim kutu seçilmelidir.

Dolu kutunun düzgün istiflenmiş palet veya kasa ile hareket etmesi avantaj getirir.

Ambalajın depolanma ve stokta durma süresi uzadıkça kutu kalitesi artmalıdır.

Ambalajın maruz kaldığı ortam koşulları, üretileceği kağıtların cins ve gramajlarını arttırır.

Kutu Boyutu

Otomatik kutu yapma makinesi yoksa, başlangıçtaki en önemli sorun optimum kutu ebatlarını ve kaç farklı kutu olacağına karar vermektir. Paketlenecek ürünün en ve boyunu sabit tutup, yüksekliği değiştirmek suretiyle kutular tasarlanabileceği gibi yüksekliğin sabit tutularak ebat seçimi de düşünülebilir. Gönderilecek ürün cinsine (elektronik, kitap, oyuncak vs) göre iki yöntemin de avantajları ve dezavantajları söz konusudur.

Müşterilerin hangi ürünleri daha çok ve birlikte aldığı kutu boyutlarını etkiler. Ürün cinsi bazında satış tahmini yapmak elzemdir. Alışveriş sepetini büyütmek (X TL’nin üzerinde kargo bedava gibi) kutu ebadının da büyümesi demektir. Ancak toplam ambalaj maliyetini düşürür.

Kutu içindeki boşluklar, ebat seçiminin bir sonucudur. Boşlukların nasıl doldurulacağı (veya doldurulmadan gönderileceği) iyice düşünülmelidir. Kutu içinde gönderilen ürünün oynaması, ürüne zarar verir. Balonlu naylon gibi kolay doldurma yöntemleri yanında kağıt-karton kırpıntısına kadar çeşitli yöntemler vardır. Kağıt esaslı yani koliyle birlikte geri kazanılacak malzemeler tercih edilmelidir.

Bazı ürünler, kutuya konulmadan etrafının koruyucu bir malzeme (streç gibi) ile sarılması gerekebilir. Bu operasyon, kutudan başka (zarf gibi) ambalajların kullanımını destekleyebilir.

Tasarım

Kutu tipi ve kapatma şekli ambalaj tasarımcısının işidir. Yukarıdaki A.box herkesin bildiği kutu şeklidir ve en çok kullanılandır. Ancak e-ticaret ambalajı olarak standart kutunun tercih edilmesi; paketleme süresinin uzaması, açarken içindeki ürüne hasar verilmesi,…gibi sıkıntılar yaratabilir. Bunca yıllık deneyimden sonra, özel kesimli, açılacağı yeri belli, kolayca açılan, alıcıyı üzmeyecek kutu tasarlanması gerektiğine inanıyorum.

İyi bir tasarım, ürünün geri dönüşünde de kullanılmayı garanti etmelidir. Ayrıca taşımayı kolaylaştırmak için sap eklenmesi, içine stropor/sünger kalıp konulması gibi imkanlar da düşünülmelidir.

Kutu Kalitesi

Kutu kalitesi hem tasarımın (kutu şekli) hem de çevre şartlarının (depolama, taşıma, vs) etkisi altındadır. A.box seçmişseniz, mukavemeti arttırmak için kağıt cins ve gramajları ile ondüle şeklini (E, B, C,…) değiştirmelisiniz. Buna karşılık en ince profilden en düşük gramajlı kağıtlarla üretilmiş oluklu mukavvadan; tasarım marifetiyle çok daha mukavim bir kutu yapılabilir.

Kutu mukavemetini belirlerken, statik laboratuvar testlerinden (ECT, BCT, patlama,…) ziyade dolu kutuya yapılan vibrasyon, yük altında bekletme ve düşürme gibi testlere itibar edilmelidir.

Sonuç olarak, resmin tamamını gören, tedarik zincirini değerlendiren, ambalaj mühendisliği bakış açısıyla konuya yaklaşılması tavsiye edilir.

Faydalanılan Kaynaklar:

https://blog.aboutamazon.com/sustainability/5-things-you-dont-know-about-amazon-packaging

https://www.greenbiz.com/video/amazon-sustainability-and-packaging

https://risnews.com/amazon-packaging-retail-experience

http://cerasis.com/2017/03/29/package-optimization/

http://www.chainalytics.com/packaging-optimization-complex-role-packaging-defined/

https://compass.ups.com/packaging-design-optimization/

E-Ticarette Ambalaj(lama) Optimizasyonu

Önceki yazıda, e-ticaret müşterilerinin ambalajdan ne beklediğini anlamaya çalışmıştım. Şimdi ise çeşitli e-ticaret kurumlarının, ambalajlama konusunda ne türlü düzeltmeler yaptığını inceleyeceğim. Aslımız oluklu mukavva olduğundan, yazıda “e-ticaret ambalajı” ifadelerini “oluklu mukavva ambalaj/kutu/koli” şeklinde okuyunuz.

Mağazada Sergilenen Ambalajların Bir Kısmı E-Ticarete Uygun Değil

Yazıda verilen ürün/marka veya ambalaj örnekleri tamamen tesadüfen seçilmiştir. Belli bir marka veya ürün kast edilmemektedir.

Yukarıdaki grafiği Bemis’ten (1) aldım. ABD’de satılan ürün ambalajlarına göre yapılan araştırmaya göre jilet, e-ticaret ambalajına en uygun ürün iken; aşağıda resmini verdiğim birincil ambalajı

25-30% kadar değişmesi gerektiği anlaşılıyor. Ürünü daha ön plana çıkaran ve markayı/üreticiyi geri plana itmeye çalışan bir trend var. Buna karşılık et ve peynirlerin birincil ambalajları 80% kadar uygun iken e-ticaret ambalajına bu ürünlerin uyumu ancak 5% seviyesindedir. Uyumsuzluğun bir kısmı soğuk hava ortamında taşınmasını sağlamakla ilgilidir. Yani online alışverişte kullanılmak üzere çok farklı et ve peynir ambalajları tasarlamak gerekiyor.

Bemis’e göre mağaza rafına göre hazırlanmış iç (birincil) ambalajlar, e-ticarete tamamen uygun değildir. Ayrıca iç ambalajlar, müşteriye gidecek paketin büyüklüğünü de etkiliyor. Paket büyüdükçe oluklu mukavvaya ödenen parayla birlikte kargo masrafı da artıyor.

Dört Kritik Görev

E-Ticaret ambalajının yani müşteriye ulaşacak paketin dört kritik görevi öne çıkıyor (2) :

1. Hızlı teslimat yapmayı desteklemeli, satıcı oluklu mukavvayı kolayca ve hızlı temin edebilmeli
2. İade durumunda, ambalaj iade etmeyi kolaylaştırmalı. Müşteri açarken hasar vermediği kutuyu geri göndermek içinde kullanabilmeli
3. İçindeki ürünü yeterince korumalı ama fazla sargı malzemesi/koruyucu olmamalı
4. Ambalaj atıkları kolaylıkla uzaklaştırıla bilmeli ve geri kazanıla bilmeli

Oluklu mukavvanın bu görevleri yerine getirebilmesi için, öncelikle ürünün iç/birincil ambalajını ele almak gerekiyor:

Yukarıdaki resimdekiler gibi plastik, ısıyla şekil verilmiş, genellikle açılması zor olan ambalajlardan kaçmak gerekli (3). Amazon, bu konuda ciddi çalışmalar yapmış ve bu tür ambalajları azaltmış. Raf ambalajı olarak oldukça faydalı olan bu ambalajların kolayca açılmıyor oluşuna ilişkin çok sayıda eleştiri var.

Paketleme işi, gözden geçirilmeli ve gereksiz/fazladan ambalaj malzemesi elimine edilmeli. Küçük bir ürün için devasa ambalaj atığı çıkmamalı (4). Özellikle oyuncaklardaki çok sayıda küçük parçanın ambalaja demonte konulması yerine, ürünü monte edilmiş şekilde kutuya koyma yönünde de bir trend var.

Bu trend ise oluklu mukavva kutuyu küçültmeyi ve/ya farklı tasarıma geçmeyi düşündürüyor. (5) Bu konuyu bir başka yazımda ele alacağım.

E-Ticaret ambalajına nasıl bakılması gerektiğine ilişkin faydalı bir röportaj (6) numaralı linktedir.

Sonuç olarak, oluklu mukavva kutu fiyatı, kendi başına e-ticaretin maliyetini düşüremez. Önce ürünün iç ambalajına, nasıl paketlendiğine bakmak ve radikal değişiklikler yapmak gerekiyor.

Yazıda kullanılan bahsedilen kaynaklar:

(1) http://www.bemis.com/na/resources/ebooks/ecommerce-ebook

(2) http://c.ymcdn.com/sites/www.ameripen.org/resource/resmgr/PDFs/White-Paper-Optimizing-Packa.pdf

(3) https://www.packaginginnovation.com/packaging-industry-news/eliminating-clamshell-terror-amazons-frustration-free-packaging-initiative-offers-200-000-easy-open-items/

(4) https://www.businesswire.com/news/home/20171121005280/en/Amazon-Celebrates-10th-Holiday-Season-Frustration-Free-Packaging

(5) https://www.youtube.com/watch?v=bgw3EmszzLY

(6) http://www.packagingdigest.com/optimization/amazon-on-creating-ecommerce-packaging-thats-great-for-customers-companies-and-environment-2017-04-14

E-Ticaret Ambalajında Müşteri Beklentileri

IBS’in Omüd için hazırladığı “Oluklu Mukavva Ambalaj 2017” araştırmasına göre, ülkemizde e-ticaret sektörünün oluklu mukavva tüketimi 2020’de 19 ve 2023’de 28 bin tona ulaşacakmış. (1)  Bu rapora göre, e-ticaret şirketleri ambalaj seçimini sırasıyla; dayanıklılık, hazırlama kolaylığı ve maliyete göre yapıyorlarmış. Oluklu mukavvayı ise dayanıklılık, çevreye duyarlı olması ve daha hijyenik olması kriterlerine göre seçiyorlarmış.

IBS’in anketine cevap veren e-ticaret şirketlerinin 58%’i baskısız kutu kullandığını ifade ederken, 39% flekso baskılı ve kalanlarda (3%) ofset veya yüksek kaliteli flekso baskıyı tercih ettiğini bildirmiş.

E-ticaretten alış veriş yapan nihai müşterilerin ambalaj deneyimlerini, Amazon örneği üzerinden değerlendiren diğer bir çalışma (2) ise müşterilerin biraz daha farklı beklentiler içinde olduğunu ortaya koyuyor:

Online olarak alınan ürünün ambalajını olumlu bulan tüketiciler; çekici bir dizayn (renkli bir baskı diye anlıyorum), ambalajın güzel şekilde açıldığı (iyi –belki kolay- açılma mekanizması), içindeki ürünleri güzelce sarıldığı, içinden ürünlerin kolayca boşaltıldığı, ambalajın içinde çok az boşluk kaldığı, çevreye duyarlı bir ambalaj olduğu ve kişisel bir dokunuş sağladığı gibi değerlendirmelerde bulunmuşlar.

Aşağıda grafikte verilen ve olumlu bulmayan tüketiciler ise ambalajın zayıf/hasarlı geldiği, içinde çok boşluk olduğu, ambalajın çevreye duyarsız (belki de zararlı) malzemelerden üretildiği, içindeki ürünlerin yeterince korunmadan doldurulduğu, kutunun kaba olduğu (kahverengi, sıkıcı yani baskısız), açmanın zor olduğu ve taşımasının zor olduğunu ifade etmişler.

2014’de yazılan bir makalede (3) bahsedilen bir başka çalışmada ise 2.855 online siparişten 90%’ının müşteriye uygun kalitede ulaştığı açıklanmaktadır. Bu ambalajların 70% oluklu mukavva iken 23%’ü torba (polybags) ve kalan 7%’sinin zarf veya özel ambalajlar olduğu yazılmaktadır.

Ben Şu Şekilde Yorumluyorum

Farklı yerlerde ve zamanlarda yapılan bu çalışmaları, oluklu mukavva ambalaj açısında birleştirdiğimde:

• E-Ticaret sitelerinden alınan ürün ambalajlarından 10-30%’u müşteriye hasarlı ulaşıyor. İçindeki ürünün hasarlı olduğu söylenemez ama müşteriye göre  ambalaj hasarlı veya zayıf.
• Oluklu mukavva ambalaj, diğer alternatiflere göre daha dayanıklı olduğundan tercih ediliyor ama yine de zayıf/yetersiz tasarımlar da kullanılıyor.
• Nihai müşteri kolay açılmadığı, kolay taşınmadığı (el tutma yeri, sap) ve içinde boşluklar olduğu şeklinde eleştiriyor. Yani yine kullanılan kutu şekli/tasarımı yetersiz anlamı çıkıyor. E-Ticaret sitesinin sattığı ürünlere uygun ambalaj boyutları seçmemiş/kullanmamış olması da önemli bir olumsuzluk.
• İkinci çalışmadan açıkça belli ki, müşteriler ucuz-baskısız kahverengi kutu yerine; renkli, göz alıcı baskılar (esmer yerine beyaz kağıt) talep ediyor. 

Sonuç Olarak

E-Ticaret şirketleri, aracı veya çantacıların kısa vadeli başlangıç için belki doğru çözümleri yerine, gerçek oluklu mukavva ambalaj üreticileri ile çalışmalı.Öte yandan oluklu şirketleri de daha özenli, posta/kargoyla teslimata daha uygun ambalajlar tasarlamalı.

Kaynaklar:

(1)    Raporun tam metni için Omüd (www.omud.org.tr) ve/ya IBS (www.ibsresearch.com) ile temas etmek gerekir

(2)    Bain & Company’nin geçen ay Barcelona’da yapılan RISI konferansında yapacağı “E-Commerce and Amazon Impact on Packaging” başlıklı sunum taslağı

(3)    https://www.packworld.com/article/trends-and-issues/distribution/e-commerce-packaging-pitfalls-opportunities

Kağıt Fiyatlarını hangi Endeksten Takip Etmeli?

2016 sonlarında başlayan kağıt fiyatlarındaki artışlar, 2017’de yıllık bazda %59’u aşmıştır. Yıl içinde oluklu mukavva alıcılarına bu artışları anlatmakta çok zorlandık. 2018’in ilk ayında ise birkaç yıllık alım bağlantısı yapan/yapmayı düşünen bazı kurumlardan, görüşümüz sorulmuştur.

Hangi listeyi esas almalıyız? Türünden gelen sorulara özetle şu cevabı verdim:

“Omüd kağıt fiyatlarını yayınlamayı bıraktığında, oluşan boşluğu Modern Karton’un listesi doldurmuştur. Tüik’in 17.1 “kağıt hamuru, kağıt ve mukavva endeksi” devreye girdikten sonra yeterince lanse edilmediğinden Modern Karton’un listesi kullanılmaya devam edilmiştir. Ben alıcı konumunda olsam, Tüik 17.1’i esas alırım. Zira Modern Karton’un listesi daha hızlı ve büyük adımlarla artıyor/azalıyor.” Dedim. Ancak söylediklerimin doğruluğunu da kontrol etmem gerektiği için aşağıdaki çalışmayı yaptım.

Modern Karton’un Liste Fiyatları

Ağustos 2016’dan itibaren listedeki fluting fiyatları (TL/ton) yukarıdadır. Tablo hazırlanırken, yeni açıklanan fiyatın (eğer ayın ilk günlerinde açıklanmadıysa) takip eden ay devreye girdiği varsayılmıştır. Ağustos’u 100 kabul edersek, Aralık 2017 sonuna dek fiyatlar yüzde 202 kadar (yani iki katından fazla) artmıştır.

Yalnızca 2017 yıl genelindeki artış ise %88,45’dir.

Tüik 17.1

Omüd dergisinde yayınlanmış Tüik rakamları ise şöyledir:

Yukarıdaki tabloyla aynı hizaya getirmek üzere yeni bir indeks aşağıdaki gibi hesaplanmıştır. Görüldüğü üzere, Tüik 17.1’deki artış yüzde 169 kadardır. Buna karşılık 2017 yılı artışı 59,06%’dır.

Sonuç

Oluklu mukavva satın alan için, Modern Karton’un listesi yerine, Tüik 17.1’i takip etmek daha avantajlıdır.

Tüik’in ithal kağıtları, indekse ne derece dahil ettiğini bilemiyorum. Bu bakımdan Tüik indeksi thal ağırlıklı kağıtlardan üretilmiş kutular için yeterli olmayabilir.

İki indeks arasında fark olması gayet doğaldır. Modern Karton’un listesinde yalnızca fluting fiyatları dikkate alınmıştır. Tüik ise bir karma kağıt grubuna aittir. Bu yazıdan Modern Karton’un listesi yüksek veya hatalı gibi bir yorum yapılamaz ve tarafımdan da yapılmamaktadır.

İhtiyaç duyanlar için, Tüik, Omüd dergisinde yazan şu notta yazdığı gibi indeksin kırılımını da vermektedir:

Oluklu Mukavva Sektörü 2017’de Ne Kadar Karlı?

Oluklu mukavva sektörüne yeni giren ve girmeye çalışan oyuncuları duydukça kendime kızma moduna tutulurum. Acaba bizim göremediğimiz ne var diye şaşırıyorum. Yeni bir fikir/inovasyon katmadan, piyasada mevcut teknoloji ve kafa yapısı ile mevcut işlerden pay almak için niçin yatırım yapıldığını anlayamıyorum.

Şimdilerde iki yatırımcı profili görülüyor. İlki normalde oluklu mukavva kağıdı üretirken, “kağıdımı satmalıyım” motivasyonu ile girenler ve levha alıp kutu yapıp satarken, 2017’deki kağıt zamlarıyla “oluklu hattı olan çok kazanıyor” yorumu yapan levhacılar.

Prensip olarak iki modeli de hatalı görsem de, ülkemize yapılacak her yeni yatırımı destekliyorum. Tam ben bunları düşünürken, birkaç zaman evvel yazının altındaki linkte verdiğim, “Reel sektör kar artışı üçüncü çeyrekte fırladı” başlıklı makaleyi okuduğumda ise sektörümüzün karlılığını analiz etmeye karar verdim. 2017 üçüncü çeyrek sonuçları itibarı ile yayınlanmış ve yayınlanmamış gelir tablolarını mümkün olduğunca bir araya getirerek; sektörümüzün gelir tablosunu yapmaya gayret ettim. Doğal olarak, aşağıdaki rakamlar 100% doğru değildir, eksik kalan bilgileri deneyimlerime dayanarak tamamladım.

Bu yazıyı yazmaktaki amacım, 2017 yılı ilk 9 ay sonuçları itibarı ile oluklu mukavva kutu üreticilerinin ne kadar karlı olduğunu anlatmaktır.

Tablonun milyon TL sütunu, sektörün miktar olarak 60%’ını temsil şirketlerin, toplam gelir tablosudur. Bu şirketlerin ilk 9 ayda 1.019 bin ton mal sattığı bilinmektedir. 

Demek ki sektörümüz 2,9 milyarı yukarıda olmak üzere 4,6 milyar TL ciro yapmıştır. Brüt kar marjı 17,1% iken ebitdası 6,1%’dir. Cironun 3,3%’ü kadar finansman gideri verdikten sonra, vergi öncesine ancak 2,6% kalmaktadır.

Son sütun ise milyon TL sütununun miktara yani 1.019 bin tona bölünmesiyle hesaplanmıştır ve TL/ton cinsinden değerleri göstermektedir. TL/ton sütununu, 0,535 ile çarpmak TL/bin m2 cinsinden değerleri verecektir. Buradaki 0,535 kg/m2’dir ve toplama dahil edilen şirketlerin ortalama gramajıdır. Buna karşılık sektörün ortalaması 524 gr/m2’dir.

TL/ton sütunu dikkate alındığında, 1 ton kutu 2.826 TL’ye satılmıştır. Satışın parası, iyi ihtimalle 3 ay sonra alınırken; malın üretildiği hammadde en iyi ihtimalle 2 hafta stokta beklemiştir. Yani 1 ton satış için 3,5 kat para, yaklaşık 10 bin TL bağlanmıştır. 72,3 TL karı 12 aya tamamlarsak 96 TL olur. 96/10 bin=1% getiri anlamındadır. Oluklu mukavva sektörü, kar patlaması filan yapmamıştır. 

Esas parayı kazanan kağıt sektörüdür. Yukarıdakine benzeyen bir analizi yıllar önce yaptığımda, yalnızca kağıt üretmenin daha karlı olduğunu görmüştüm. Kağıt üretirken, oluklu mukavva ambalaja bulaşanların kazançları bir şekilde azalmaktadır. Merak edenler için linki buradadır.

http://www.paraanaliz.com/2017/guncel/reel-sektor-kar-artisi-ucuncu-ceyrekte-firladi-18440/

Terfi Edince...

İki ay kadar önce, oldukça kalabalık katılımla grubumuzun 2018 ve sonrasındaki organizasyon şemalarını tanıttığımız bir toplantı yaptık. Doğal olarak, 2018’de kimlerin terfi edeceği de açıklanmış oldu. Orada, özellikle terfi edecek arkadaşlarıma bazı tavsiyelerde bulundum. Gözden geçirdiğim tavsiyelerimi, aşağıda yazılı hale getirdim.

Öğrenmeye Devam

Yeni bir göreve geldiğinizde, örneğin “şef” olduğunuzda, o görevin bütün yetkinliklerine sahipsiniz demek değildir. Büyük ihtimalle, adaylar arasından aranılan profile en yakın siz olduğunuz için seçilmişsinizdir. Lütfen çok iyi olduğunu düşünüp-havaya girme, okumaya-öğrenmeye devam et.

Öğrenmek yalnızca bilimsel bilgi anlamında değildir. Yanlış düşünce tarzını, hatalı tutum ve davranışlarını da düzeltmek bir nevi öğrenmedir.

Eksiklerini Tamamla

Kariyerinde yükselmek istiyorsan, kendine yatırım yapmalısın. Kendi kariyer planını en iyi kendin yaparsın. Üst pozisyon için eksiklerini belirle ve gidermeye çalış. Akıcı konuşamasan bile, yabancı dil öğrenmeye başlamış olmak dahi bir adımdır.

Karşısındakini Dinlemek

Doğru karar almak için bilgi toplamak gerekir. Çalışanlar size bir şey söyler. Ama dinlemezsen, söylemekten vaz geçerler. Dinlemek için, çalışma ortamına dikkat etmek, aralarında dolaşmak, bire bir iletişim kurmak lazımdır. Gelen talebe/bilgiye hemen olmuyorsa bir süre sonra olumlu/olumsuz cevap vermek şarttır. Cevap vermemekle, dinlememek aynı sonucu doğurur.

Telefonla Uğraşmak

Birisiyle konuşurken, telefonu kontrol etmek, mesajlarına bakmak, vb büyük kabalıktır. Konuşmanın önemine göre çalan telefonu kapatmak, sessiz konuma  almak gerekir. Toplantıya girerken, telefonu sessize almak en güzelidir.

Farklı Sesler

İlk kez şef olduğumda, ekibimin ben gibi düşünmesini ve hareket etmesini isterdim. Gerçek hayatta bu mümkün değil. Tersine ekipteki farklı sesler, farklı bakış açıları zenginlik getirir. Dil, mezhep, din, ırk, tutulan takım, tutulan parti, vb farklılıklar önemsiz olarak bir kenarda kalır. Ekibin aynı amaç ve hedefler için koşması farklılıklardan çok daha önemlidir.

İmkanları Kıyaslamak

İki kişinin ünvanları, sorumlulukları, çalışma alanları benzer olsa da kurumun verdiği imkanlar farklı olabilir. Bunun size söylenmeyen mantıklı veya mantıksız bir nedeni vardır. Kısa vadede bu türlü kıyaslamalarla motivasyon kaybetmek yerine, işe asılmaya devam etmek, daha çok performans göstermek en iyisidir. Makul bir sürede (bana göre 2-3 yıldır) farklılık giderilmiyorsa, iş aramak uygun olacaktır. Bu sıradaki yüksek performansınız, mevcut yerde veya başka bir yerde daha büyük imkanlar sağlayacaktır.

Toksik Çalışanlar

Etrafına sürekli olumsuzluk saçan, diğerlerinin “aman benden uzak olsun” şeklinde yaklaştığı, motivasyonu düşüren, dedikodu üreten,…çalışanlara özel önem verilmelidir. Bir-iki kez konuşup, netice alınmıyorsa ekipten çıkarmak (belki de işten çıkarmak) uygun olacaktır.

Buna karşılık bazı çalışanlar, (faydalı şekilde) her şeye eleştirel gözle bakarlar. İlk aşamada olumsuzmuş gibi gelseler de gerçekte faydalıdırlar. İki türü birbirinden ayırt etmek lazımdır.

Toplantıya Konstrasyon

Toplantıya hazırlıklı olarak birkaç dakika erken gelmek önemlidir. Bazı kişiler, çok yoğun olduğunu göstermek veya plansız hareket ettiklerinden toplantılara geç girme eğilimindedir. Aslında kendi plansızlıkları, yetersizlikleridir.

Dedikodu

Yeterince dolu çalışmayanlar/zamanı çok olanlar ve iş yerinde sürekli gezerek çalışanlar (temizlikçi gibi) dedikodu yapma ihtimali en yüksek kişilerdir. Ayrıca bazı görevliler dedikoduya prim verirler. Bunlardan birinin üretim yöneticisi olduğunu gördüm. Yönetici olarak, boş zamanlarında fabrika için fikir/proje geliştireceğine; dedikodu yapardı.

Dedikoduya prim vermeyin, dedikoducuya yüz vermeyin ve kendiniz dedikodu yapmayarak diğerlerine örnek olun.

Elektronik Posta

Herkese her şeyi göndermeyin. Maili gönderdiğiniz kişilerden ne bekliyorsanız açıkça yazın. Konudan haberi olmasını istediklerini CC’ye koyun. Yalnızca bilgileri olsun diye gönderiyorsan, “bilginiz içindir” gibi bir açıklama veya başlık ile yazmalısınız.

Çözüm Bulucu Olmak

Kimileri insiyatif kullanmaz, korkaktır veya sorumluluk almaz. Ancak tepelere çıkanlar, yetki kullanan ve gerektiğinde hesap verebilenlerdir.

Bir soruna çözüm bulmak, yetki sınırlarını sonuna dek kullanmak belki de aşmak gerektirebilir. Durumun aciliyeti, iş sonuçlarını olumlu etkilemesi gibi nedenler yetki aşımını hoş gösterebilir. Sorunu taşımaktansa çözmek her zaman iyidir.

Sizden Önceki Kişi

Aynı masada oturan önceki kişinin yaptıklarını yok saymak hatadır. Ön yargıyla yaklaşmayıp-önceden yapılan işleri hatalı kabul etmemek gerekir. Amerika’yı tekrar keşfetmeden önce, önceki kaşiflerin rotalarına bir göz atmak maliyetleri düşürür.

Astlara Davranış

Bir kısmı ile çok samimi olup, kalanlarını görmezden gelmek; astların motivasyonunu düşürür. Rahmetli bir genel müdürümüz, birkaç çalışanla arkadaşça şakalaşırken; diğerlerinin selamını dahi almazdı. Öldü gitti ama halen bu şekilde anılır.

Kararsızlık

Karar vermek için bütün verilerin toplanmasını beklemek zaman kaybıdır. Yükseldikçe, sizden yetersiz veri ile doğru kararlar vermeniz beklenir. Alt pozisyonlarda ise çalışanlar kendilerini kimin hızla yönlendireceğine, bir karar vereceğine, sorunu çözeceğine dikkat eder.

Gönül ister ki hep doğru karar verilsin. Günümüz hız dünyasında, doğru karar için zamana oynamak daha büyük yanlıştır.

Hata Yapınca

Şahsen hata yaptıysanız, hemen kabullenin. Yönettiğiniz bölümün hatası ise tamir etmeye gayret edin. Önceliğiniz problemi bertaraf etmek olsun. Daha sonra hata nasıl olmuş, kim yapmış, bir daha olması nasıl engellenir,…incelersiniz. Diğer bölümün hatası ise yine önceliğiniz hatayı gidermek olmalıdır.

Bölümler Arası Rekabet

Tatlı bir yarış halindeki rekabet iyidir. Bizim bölüm iyi diğeri kötü tarzındaki sürtüşmelerin şirkete/kuruma faydası yoktur. Departman savaşları, konuların özüne değil şekle yöneliktir ve genellikle başlarındaki kişilerden kaynaklanır. Akıllı üst yöneticiler bu türlü çatışmalara engel olur.

Başarıya Sahip Çıkmak

Ekipten biri veya ekip bir başarıya imza attığında teşekkür edilmelidir. Eğer kişisel başarınız ise size bilgi besleyen, yardım edenlere mutlaka teşekkür etmelisiniz. Ekibin katkısını göz ardı etmemek ve “ekip” vurgusu yapmak, sonraki başarıların önünü açar.

Hedefler

Kendinize veya takıma/bölüme koyacağınız hedefler, şirketin genel hedefleri ile uyumlu olmalıdır. Bu konuda şirket hedeflerinin yayılmış olması ve bilinmesi bir gerekliliktir. Yeni yönetici şekli/tali konulara takılıp kalmamaya dikkat etmelidir.