E-Ticaret Ambalajında Tasarım Trendleri

Ağustos ayının sonlarında e-ticaret ambalajlarıyla ilgili, kaynaklardaki ilk iki yazıyı okudum.

Tüketiciler E-Ticarete Geçtiğine Göre Ambalaj Tekrar Düşünülmeli

İlk yazıda, Covid-19 salgının tüketicilerin satın alma alışkanlıklarını değiştirdiğinden yola çıkarak; “bu ambalajlar market rafına göre tasarlanmış, ama artık tüketicilerin yarısı online alım yapıyor” şeklinde eleştiri getiriliyor. Özellikle deterjan plastikleri ile teneke ve cam ambalajların değişmesi gerekebileceği vurgulanıyor. Yazar, ambalaj tasarımlarının e-ticarete uygunluk bakımından incelenmesini ve düşürme ile kenar ezilme (ECT) testleri uygulanmasını tavsiye ediyor.

Sürdürülebilirlik ve Daha Az Fire için DS Smith’in Döngüsel Tasarım Prensipleri

İkinci yazıda ise yaptırdığı bir araştırmaya dayanarak, DS Smith’in Döngüsel Tasarım Prensipleri gerekçeleriyle birlikte açıklanıyor. Araştırmadan (yazıda geçen) bazı bulgular şöyledir:

Araştırmaya katılanların %93’ü satın aldıkları ürünün ambalajında boşluk olduğunu söylerken; %73’ü kutunun yarısı veya fazlası boştu demişler.

%54’ü ise içinde boşluk olan ambalajla ürün gönderenden tekrar alış veriş yaparken iki kez düşüneceğim demiş.

Katılımcıların %60’ı e-ticaretten aldıkları ürünlerin ambalajında %25’den fazla boşluk olduğunu bildirmiş.

Bu maddeye dayanarak, daha iyi ambalaj tasarımlarının dünya genelinde yıllık 46 milyar USD lojistik maliyetini düşürebileceği hesaplanmış.

Bir başka bulguya göre, Asya’dan diğer ülkelere giden konteynerlerde %24 boşluk olduğu ve bu ortadan kaldırılabilirse, 122 milyon ton karbon dioksit emisyonuna engel olunabileceği de hesaplanmış.

Bu sonuçlardan yola çıkılarak DS Smith şu prensipleri koymuş:

• Ürünü ve markayı koru: Zayıf ambalaj nedeniyle içindeki ürün hasarlanıyorsa, bunun çevresel ve ekonomik sonuçları olur. Tasarımcı, tasarladığı ambalajın içindeki ürünü koruyacağından emin olmalıdır.
• Gereğinden fazla ambalaj malzemesi kullanma: Ambalaj malzemelerini optimize et, kaynakları koru ve fireyi azalt.
• Tedarik zinciri verimliliği için tasarla: Stoklama ve depo optimizasyonu, müşterinin fabrikası ve ambalajlama hattı, dolu kutunun istiflenmesi ve kamyona yüklenmesi,...gibi bütün adımları dikkate alan bakış açısıyla tasarla.
• Kullanılacak ambalaj malzemesi: Kalite, mukavemet ve geri dönüştürülebilme başlıca malzeme seçim kriterleridir. Geri dönüştürülmüş kağıtlardan üretilmiş ambalajı tercih edildiğinde, sürdürülebilirlik bakımından artı değer yaratılmış olur.
• Daha iyi bir çözüm vardır: Kendimizi (ambalaj tasarımcı ve üreticisi) ve müşterilerimizi, döngüsel ambalaj çözümleri için zorlamalıyız.

Başka Görüşler

Konuyla ilgili başka ne var diye araştırdığımda, 3 ve 4’deki kaynakları buldum. E-ticaret ambalajlarında yedi kadar tasarım trendinden bahsediliyor, bunlardan altısı aşağıdadır: 

• Sürdürülebilir ve çevre dostu ambalajlar: Kutu ebatlarını küçültme, ürünleri dökme (yani ambalajsız) yükleme, ambalajı geri alma, karbon emisyonunu azaltan nakliye şekillerini tercih etme, sunulan alternatifler arasından en sürdürülebilir olanı tercih etme, geri dönüştürülmüş malzemeden üretilen ambajı tercih etme,...gibi hususlar sürdürülebilirliği destekleyen eylemler olarak görülüyor. Ayrıca geri dönüşüm ve karbon emisyonu gibi konulara dikkat eden toptancı ve üreticilerle çalışma tavsiye ediliyor.
• Plastitiğin aleyhine esen rüzgarlar: Plastiğin sağlamlık ve esnekliğini inkar etmek mümkün değil. Ancak dünyanın çeşitli yerlerinde başlayan plastik poşet, plastik şişe, plastik tutucular/sap yasakları; plastik ambalajların yeterince toplanmadığı ve geri kazanılmadığındandır. Çevre hassasiyeti giderek yükselmektedir.

• Markanız ambalajın üzerinde basılı olmalı: Müşterinizle bağ kurmak istiyorsanız, çok küçük bir işletme olsanız bile markanızı, logonuzu ve gerekli diğer bilgileri ambalajın üzerinde olmalıdır.
• Renk ve grafik: İç ambalajlar daha renkli, daha dikkat çekici olmaya gayret edecek. Parlak pembe, parlak sarı ve metalik renkler tüketicileri cezbeden renkler olacak. Buna karşılık dış ambalajın üzerindeki grafik daha basit tasarlanmış ve gereken her türlü bilgiyi (logo, üretici, ürün, vb bilgiler) kolayca okunabilir olmalı.
• E-ticarete uygun ambalaj: Hafif, kolay taşınabilen/istiflenebilen, üzerinde markanız olan ve ekonomik olmalıdır. E-ticaret ambalajının birincil görevi içindeki ürünü sağlam olarak tüketiciye ulaştırmaktır. İkincil görev ise markanızın bilinirliliğini arttırmasıdır.

• Kutudan çıkarma: Satın alınan ürün kutudan çıkınca, kurulmuş-kullanıma hazır olmalı. Demonte veya çeşitli parçaları başka termoform plastiklerin/kutuların içinde olmamalı.

Yorum

Evet e-ticaret giderek artıyor ve artmaya devam edecek. İlk yazıdak görüşlere katılıyorum, e-ticaret arttığına göre mevcut ambalajlar gözden geçirilmeli. İnternet üzerinden satış yapanlar, ilgili uzmanlara ve/ya ambalaj üreticilerine kullandıkları ambalajları detaylıca inceletmeli.

Bizzat yaşadığım bir olay bana yazarın haklılığını gösterdi. Bir kaç ay önce internetten 2 litre kolonya sipariş etmiştim. Geldiklerinde birinin ağzı açılmış ve yarısı dökülmüştü. Çünkü dış ambalaj uygun değildi.

Plastiğin aleyhine esen rüzgarlar olsa da pandemi döneminde plastik ambalajlı gıda tüketim artmıştır. Atık plastikleri geri toplama ve dönüştürme gayretleri artacaktır. Esas konu kullanılmış plastik ambalajları geri toplamaktır.

Son kaynak dijital baskıyı da bir trend gibi vermiş ama ben katılmıyorum. Dijital, diğer baskı tekniklerine göre yalnızca az adetler basılacaksa avantaj sağlıyor. Ofset veya süper fleksodan daha farklı/güzel imaj vermiyor.

Kaynaklar:

(1) https://www.plasticstoday.com/packaging/rethinking-packaging-consumers-shift-ecommerce

(2) DS Smith launches “Circular Design Principles” to eliminate waste, drive sustainability in packaging. www.risiinfo.com da 17 Ağustos 2020’de yayınlanan yazı

(3) https://www.eventige.com/blog/trending-ecommerce-packaging-design#:~:text=There%20is%20a%20growing%20demand,clear%20and%20easy%20to%20read.&text=Brand%20colors%2C%20labels%20and%20logos,package%20apart%20from%20the%20rest.

(4) https://katanamrp.com/blog/package-trends-for-ecommerce/

E-Ticarette Ambalaj(lama) Optimizasyonu

Önceki yazıda, e-ticaret müşterilerinin ambalajdan ne beklediğini anlamaya çalışmıştım. Şimdi ise çeşitli e-ticaret kurumlarının, ambalajlama konusunda ne türlü düzeltmeler yaptığını inceleyeceğim. Aslımız oluklu mukavva olduğundan, yazıda “e-ticaret ambalajı” ifadelerini “oluklu mukavva ambalaj/kutu/koli” şeklinde okuyunuz.

Mağazada Sergilenen Ambalajların Bir Kısmı E-Ticarete Uygun Değil

Yazıda verilen ürün/marka veya ambalaj örnekleri tamamen tesadüfen seçilmiştir. Belli bir marka veya ürün kast edilmemektedir.

Yukarıdaki grafiği Bemis’ten (1) aldım. ABD’de satılan ürün ambalajlarına göre yapılan araştırmaya göre jilet, e-ticaret ambalajına en uygun ürün iken; aşağıda resmini verdiğim birincil ambalajı

25-30% kadar değişmesi gerektiği anlaşılıyor. Ürünü daha ön plana çıkaran ve markayı/üreticiyi geri plana itmeye çalışan bir trend var. Buna karşılık et ve peynirlerin birincil ambalajları 80% kadar uygun iken e-ticaret ambalajına bu ürünlerin uyumu ancak 5% seviyesindedir. Uyumsuzluğun bir kısmı soğuk hava ortamında taşınmasını sağlamakla ilgilidir. Yani online alışverişte kullanılmak üzere çok farklı et ve peynir ambalajları tasarlamak gerekiyor.

Bemis’e göre mağaza rafına göre hazırlanmış iç (birincil) ambalajlar, e-ticarete tamamen uygun değildir. Ayrıca iç ambalajlar, müşteriye gidecek paketin büyüklüğünü de etkiliyor. Paket büyüdükçe oluklu mukavvaya ödenen parayla birlikte kargo masrafı da artıyor.

Dört Kritik Görev

E-Ticaret ambalajının yani müşteriye ulaşacak paketin dört kritik görevi öne çıkıyor (2) :

1. Hızlı teslimat yapmayı desteklemeli, satıcı oluklu mukavvayı kolayca ve hızlı temin edebilmeli
2. İade durumunda, ambalaj iade etmeyi kolaylaştırmalı. Müşteri açarken hasar vermediği kutuyu geri göndermek içinde kullanabilmeli
3. İçindeki ürünü yeterince korumalı ama fazla sargı malzemesi/koruyucu olmamalı
4. Ambalaj atıkları kolaylıkla uzaklaştırıla bilmeli ve geri kazanıla bilmeli

Oluklu mukavvanın bu görevleri yerine getirebilmesi için, öncelikle ürünün iç/birincil ambalajını ele almak gerekiyor:

Yukarıdaki resimdekiler gibi plastik, ısıyla şekil verilmiş, genellikle açılması zor olan ambalajlardan kaçmak gerekli (3). Amazon, bu konuda ciddi çalışmalar yapmış ve bu tür ambalajları azaltmış. Raf ambalajı olarak oldukça faydalı olan bu ambalajların kolayca açılmıyor oluşuna ilişkin çok sayıda eleştiri var.

Paketleme işi, gözden geçirilmeli ve gereksiz/fazladan ambalaj malzemesi elimine edilmeli. Küçük bir ürün için devasa ambalaj atığı çıkmamalı (4). Özellikle oyuncaklardaki çok sayıda küçük parçanın ambalaja demonte konulması yerine, ürünü monte edilmiş şekilde kutuya koyma yönünde de bir trend var.

Bu trend ise oluklu mukavva kutuyu küçültmeyi ve/ya farklı tasarıma geçmeyi düşündürüyor. (5) Bu konuyu bir başka yazımda ele alacağım.

E-Ticaret ambalajına nasıl bakılması gerektiğine ilişkin faydalı bir röportaj (6) numaralı linktedir.

Sonuç olarak, oluklu mukavva kutu fiyatı, kendi başına e-ticaretin maliyetini düşüremez. Önce ürünün iç ambalajına, nasıl paketlendiğine bakmak ve radikal değişiklikler yapmak gerekiyor.

Yazıda kullanılan bahsedilen kaynaklar:

(1) http://www.bemis.com/na/resources/ebooks/ecommerce-ebook

(2) http://c.ymcdn.com/sites/www.ameripen.org/resource/resmgr/PDFs/White-Paper-Optimizing-Packa.pdf

(3) https://www.packaginginnovation.com/packaging-industry-news/eliminating-clamshell-terror-amazons-frustration-free-packaging-initiative-offers-200-000-easy-open-items/

(4) https://www.businesswire.com/news/home/20171121005280/en/Amazon-Celebrates-10th-Holiday-Season-Frustration-Free-Packaging

(5) https://www.youtube.com/watch?v=bgw3EmszzLY

(6) http://www.packagingdigest.com/optimization/amazon-on-creating-ecommerce-packaging-thats-great-for-customers-companies-and-environment-2017-04-14

KOMPLE AMBALAJ ÇÖZÜMLERİ

 Manisa Organize Sanayi bölgesindeki bazı “yabancı sermayeli” şirketlerin, oluklu mukavva ambalaj satın alınması, depolanması, dolum ve ambalajlama ile sevkiyat operasyonlarını dışarı atmaya başladıklarını duydum ve çok sevindim. Aşağıda açıklamaya çalışacağım Nefab’ın benzerini kurulmaya zorlamışlar.

Geçmişte, bir TV, bir buzdolabı ve bir otomotiv üreticisine benzeri öneriyi “bizzat” götürmeme rağmen olumlu netice alamamış idim.  Büyük bir marka buzdolabı üreten şirkette çalışanlar, buzdolabından anladıkları kadar; ambalajdan da anladıkları yanılgısını taşıyorlar. Böyle yanılgıların yalnızca OEM’de olduğu sanılmasın. Bir tekstil yan sanayi şirketinde ise seçilen “koli açna, ve tabanını bantlama” ekipmanı o kadar hatalı idi ki, sonunda özel ebat ve şekilli palete dizilmiş ürünleri almak zorunda kaldılar. Yani maliyetleri arttı.

Geçen yıl, İzmir’deki  bazı şirketler için Nefab, ( www.nefab.com.tr ) bizden teklif istediğinde konuyu tekrara hatırladım. Web sayfasından, daha detaylı görebileceğiniz gibi, Nefab, orijinal olarak bazı ambalaj malzemelerini üretmek üzere kurulmuş ve zamanla; ambalaj çözümleri sunma yoluna gitmiştir. Faaliyetlerini özetlemek gerekirse;

• ambalaj kullanıcılarına danışmanlık yapmak
• onlar adına malzeme satın almak, kalite kontrol, stoklama, ambalajlama hizmetleri
• gerektiğinde dizaynır gibi çalışma ve ürün/hizmet tasarlama
• ambalajlama maliyetlerini düşürme …

gibi esas başlıklarda hizmet veriyor. Çeşitli tedarikçiler ile, büyük miktarlı alım anlaşmaları yaptığı için, daha ucuza satın alma imkanları ve yılların deneyimleri ile iş yapma avantajları mevcut görünüyor. Nefab’ın ne yapmak istediğini, en kolay aşağıdaki resim açıklıyor.

Nefab’a benzer anlayışı güden başka şirketler de var. Bunlardan bir kaçının adresleri şöyledir:

http://www.completepackagingsolutions.co.uk/

http://www.completepack.com.au/

http://www.crownhillpackaging.com/complete-solutions

Son ambalaj fuarında, PSC’yi ( www.pscturkey.com.tr ) tanıdım. Tamamen ambalajlama hizmetine odaklanmışlar. Yapmaya çalıştıkları hizmeti “bir telefonunuz yeterlidir, gelip alır, her şeyi paketler her yere göndeririz” sloganıyla özetlemişler.

Nefab’dan farklı olarak, bu şirketler, işi daha dar tutmuşlar. Mesela Crown Hill ağırlığını ambalajlama ve lojistiğe vermiş. Bir diğeri, hızlı teslimata ağırlık vermiş. Bu türlü iş yapanlar, nedense, adlarında “complete pack…” kelimelerini kullanmışlar. Bu durum biraz karışıklık da yaratıyor.

Komple ambalaj çözümleri başlığı ile ambalaj makinesi satmaya ağırlık verenlerde var. Bunlardan biri PP Packaging ve adresi:

http://www.pppackaging.com/index.html

PP, çember, streç gibi makine ve malzemelere odaklanmış görünüyor.

İşi, Nefab’dan daha geniş tanımlayan kurumlarda mevcut. Bunlardan ITW ( www.itw.com  ) hem ambalaj makine ve malzemelerini hem de ambalajlama hizmetlerini verdiği gibi; bu ürünlerin gıda, inşaat ve sağlık gibi bambaşka uygulamalarını da üretmekte ve satmaktadır. ITW, kobi tabir edilebilecek üreticileri içinde barındıran bir dev. İçinde ülkemizden bir kağıt esaslı köşebent ve bir hava torbası (big bag gibi) üreticisi de var.

Bana göre, sanki Nefab’ın yaptığı en doğru iş tanımı gibi görünüyor. Ambalaj sektörü açısından bakarsak, üretilen ambalajın, şu yada bu şirket tarafından üretilmiş olması artık fazla önem taşımıyor. Herkeste benzeri makineler, benzeri hammaddeler ve beceriler var. Önemli olan, servis (zamanında teslimat, az adetler, kurulu seperatör, vs) oluyor. Zaten servis nedeniyle, levha işleyen atölye sayısı giderek artmaya devam ediyor. Büyük fabrikaların, servise odaklanması imkansız. Birilerinin bu işleri yapması gerekecek. Yerli Nefab’ların gelişeceği günleri, yakın zamanda göreceğiz. Buna eminim. Umarım çok büyük otomotiv, TV ve buzdolabı üreticilerimiz (vb sektörler) gidişatı bir an önce görüp; yapmaya çalıştıkları (ve yaparken hem ambalaj üreticilerine hem de kendi ürünlerine ekstra maliyetler yükledikleri) işlerden bir an önce vazgeçip-ambalajlama uzmanlarına  teslim olurlar.