E-Ticarette Ambalaj(lama) Optimizasyonu

Önceki yazıda, e-ticaret müşterilerinin ambalajdan ne beklediğini anlamaya çalışmıştım. Şimdi ise çeşitli e-ticaret kurumlarının, ambalajlama konusunda ne türlü düzeltmeler yaptığını inceleyeceğim. Aslımız oluklu mukavva olduğundan, yazıda “e-ticaret ambalajı” ifadelerini “oluklu mukavva ambalaj/kutu/koli” şeklinde okuyunuz.

Mağazada Sergilenen Ambalajların Bir Kısmı E-Ticarete Uygun Değil

Yazıda verilen ürün/marka veya ambalaj örnekleri tamamen tesadüfen seçilmiştir. Belli bir marka veya ürün kast edilmemektedir.

Yukarıdaki grafiği Bemis’ten (1) aldım. ABD’de satılan ürün ambalajlarına göre yapılan araştırmaya göre jilet, e-ticaret ambalajına en uygun ürün iken; aşağıda resmini verdiğim birincil ambalajı

25-30% kadar değişmesi gerektiği anlaşılıyor. Ürünü daha ön plana çıkaran ve markayı/üreticiyi geri plana itmeye çalışan bir trend var. Buna karşılık et ve peynirlerin birincil ambalajları 80% kadar uygun iken e-ticaret ambalajına bu ürünlerin uyumu ancak 5% seviyesindedir. Uyumsuzluğun bir kısmı soğuk hava ortamında taşınmasını sağlamakla ilgilidir. Yani online alışverişte kullanılmak üzere çok farklı et ve peynir ambalajları tasarlamak gerekiyor.

Bemis’e göre mağaza rafına göre hazırlanmış iç (birincil) ambalajlar, e-ticarete tamamen uygun değildir. Ayrıca iç ambalajlar, müşteriye gidecek paketin büyüklüğünü de etkiliyor. Paket büyüdükçe oluklu mukavvaya ödenen parayla birlikte kargo masrafı da artıyor.

Dört Kritik Görev

E-Ticaret ambalajının yani müşteriye ulaşacak paketin dört kritik görevi öne çıkıyor (2) :

1. Hızlı teslimat yapmayı desteklemeli, satıcı oluklu mukavvayı kolayca ve hızlı temin edebilmeli
2. İade durumunda, ambalaj iade etmeyi kolaylaştırmalı. Müşteri açarken hasar vermediği kutuyu geri göndermek içinde kullanabilmeli
3. İçindeki ürünü yeterince korumalı ama fazla sargı malzemesi/koruyucu olmamalı
4. Ambalaj atıkları kolaylıkla uzaklaştırıla bilmeli ve geri kazanıla bilmeli

Oluklu mukavvanın bu görevleri yerine getirebilmesi için, öncelikle ürünün iç/birincil ambalajını ele almak gerekiyor:

Yukarıdaki resimdekiler gibi plastik, ısıyla şekil verilmiş, genellikle açılması zor olan ambalajlardan kaçmak gerekli (3). Amazon, bu konuda ciddi çalışmalar yapmış ve bu tür ambalajları azaltmış. Raf ambalajı olarak oldukça faydalı olan bu ambalajların kolayca açılmıyor oluşuna ilişkin çok sayıda eleştiri var.

Paketleme işi, gözden geçirilmeli ve gereksiz/fazladan ambalaj malzemesi elimine edilmeli. Küçük bir ürün için devasa ambalaj atığı çıkmamalı (4). Özellikle oyuncaklardaki çok sayıda küçük parçanın ambalaja demonte konulması yerine, ürünü monte edilmiş şekilde kutuya koyma yönünde de bir trend var.

Bu trend ise oluklu mukavva kutuyu küçültmeyi ve/ya farklı tasarıma geçmeyi düşündürüyor. (5) Bu konuyu bir başka yazımda ele alacağım.

E-Ticaret ambalajına nasıl bakılması gerektiğine ilişkin faydalı bir röportaj (6) numaralı linktedir.

Sonuç olarak, oluklu mukavva kutu fiyatı, kendi başına e-ticaretin maliyetini düşüremez. Önce ürünün iç ambalajına, nasıl paketlendiğine bakmak ve radikal değişiklikler yapmak gerekiyor.

Yazıda kullanılan bahsedilen kaynaklar:

(1) http://www.bemis.com/na/resources/ebooks/ecommerce-ebook

(2) http://c.ymcdn.com/sites/www.ameripen.org/resource/resmgr/PDFs/White-Paper-Optimizing-Packa.pdf

(3) https://www.packaginginnovation.com/packaging-industry-news/eliminating-clamshell-terror-amazons-frustration-free-packaging-initiative-offers-200-000-easy-open-items/

(4) https://www.businesswire.com/news/home/20171121005280/en/Amazon-Celebrates-10th-Holiday-Season-Frustration-Free-Packaging

(5) https://www.youtube.com/watch?v=bgw3EmszzLY

(6) http://www.packagingdigest.com/optimization/amazon-on-creating-ecommerce-packaging-thats-great-for-customers-companies-and-environment-2017-04-14

E-Ticaret Ambalajında Müşteri Beklentileri

IBS’in Omüd için hazırladığı “Oluklu Mukavva Ambalaj 2017” araştırmasına göre, ülkemizde e-ticaret sektörünün oluklu mukavva tüketimi 2020’de 19 ve 2023’de 28 bin tona ulaşacakmış. (1)  Bu rapora göre, e-ticaret şirketleri ambalaj seçimini sırasıyla; dayanıklılık, hazırlama kolaylığı ve maliyete göre yapıyorlarmış. Oluklu mukavvayı ise dayanıklılık, çevreye duyarlı olması ve daha hijyenik olması kriterlerine göre seçiyorlarmış.

IBS’in anketine cevap veren e-ticaret şirketlerinin 58%’i baskısız kutu kullandığını ifade ederken, 39% flekso baskılı ve kalanlarda (3%) ofset veya yüksek kaliteli flekso baskıyı tercih ettiğini bildirmiş.

E-ticaretten alış veriş yapan nihai müşterilerin ambalaj deneyimlerini, Amazon örneği üzerinden değerlendiren diğer bir çalışma (2) ise müşterilerin biraz daha farklı beklentiler içinde olduğunu ortaya koyuyor:

Online olarak alınan ürünün ambalajını olumlu bulan tüketiciler; çekici bir dizayn (renkli bir baskı diye anlıyorum), ambalajın güzel şekilde açıldığı (iyi –belki kolay- açılma mekanizması), içindeki ürünleri güzelce sarıldığı, içinden ürünlerin kolayca boşaltıldığı, ambalajın içinde çok az boşluk kaldığı, çevreye duyarlı bir ambalaj olduğu ve kişisel bir dokunuş sağladığı gibi değerlendirmelerde bulunmuşlar.

Aşağıda grafikte verilen ve olumlu bulmayan tüketiciler ise ambalajın zayıf/hasarlı geldiği, içinde çok boşluk olduğu, ambalajın çevreye duyarsız (belki de zararlı) malzemelerden üretildiği, içindeki ürünlerin yeterince korunmadan doldurulduğu, kutunun kaba olduğu (kahverengi, sıkıcı yani baskısız), açmanın zor olduğu ve taşımasının zor olduğunu ifade etmişler.

2014’de yazılan bir makalede (3) bahsedilen bir başka çalışmada ise 2.855 online siparişten 90%’ının müşteriye uygun kalitede ulaştığı açıklanmaktadır. Bu ambalajların 70% oluklu mukavva iken 23%’ü torba (polybags) ve kalan 7%’sinin zarf veya özel ambalajlar olduğu yazılmaktadır.

Ben Şu Şekilde Yorumluyorum

Farklı yerlerde ve zamanlarda yapılan bu çalışmaları, oluklu mukavva ambalaj açısında birleştirdiğimde:

• E-Ticaret sitelerinden alınan ürün ambalajlarından 10-30%’u müşteriye hasarlı ulaşıyor. İçindeki ürünün hasarlı olduğu söylenemez ama müşteriye göre  ambalaj hasarlı veya zayıf.
• Oluklu mukavva ambalaj, diğer alternatiflere göre daha dayanıklı olduğundan tercih ediliyor ama yine de zayıf/yetersiz tasarımlar da kullanılıyor.
• Nihai müşteri kolay açılmadığı, kolay taşınmadığı (el tutma yeri, sap) ve içinde boşluklar olduğu şeklinde eleştiriyor. Yani yine kullanılan kutu şekli/tasarımı yetersiz anlamı çıkıyor. E-Ticaret sitesinin sattığı ürünlere uygun ambalaj boyutları seçmemiş/kullanmamış olması da önemli bir olumsuzluk.
• İkinci çalışmadan açıkça belli ki, müşteriler ucuz-baskısız kahverengi kutu yerine; renkli, göz alıcı baskılar (esmer yerine beyaz kağıt) talep ediyor. 

Sonuç Olarak

E-Ticaret şirketleri, aracı veya çantacıların kısa vadeli başlangıç için belki doğru çözümleri yerine, gerçek oluklu mukavva ambalaj üreticileri ile çalışmalı.Öte yandan oluklu şirketleri de daha özenli, posta/kargoyla teslimata daha uygun ambalajlar tasarlamalı.

Kaynaklar:

(1)    Raporun tam metni için Omüd (www.omud.org.tr) ve/ya IBS (www.ibsresearch.com) ile temas etmek gerekir

(2)    Bain & Company’nin geçen ay Barcelona’da yapılan RISI konferansında yapacağı “E-Commerce and Amazon Impact on Packaging” başlıklı sunum taslağı

(3)    https://www.packworld.com/article/trends-and-issues/distribution/e-commerce-packaging-pitfalls-opportunities