ECT ve BCT Standardı var mı?

Aralıklarla, bu bloğu takip edenlerden veya genellikle oluklu mukavva alıcılarından; “ECT ve BCT nasıl tutar, kaç gram kâğıt kullanmak lazım, standardı var mıdır?” şeklinde sorular geliyor. Mümkün olduğunca hepsine cevap vermeye çalışıyorum. Kayıtlarıma baktım, üç ayrı kişi “standart var mı” sorusunu sormuş. Bu yazıda, konuya ilişkin görüşlerimi tekrar ifade etmeye çalışacağım.
Kısa cevap ECT veya BCT standardı yoktur. Elbette testlerin nasıl yapılacağına ilişkin standartlar mevcuttur. Sorulan, hangi değerin normal hangisinin düşük olduğuna ilişkin standart yoktur.

Soruların arkasında birkaç husus olduğunu düşünüyorum.
1) A üreticisinden şu gramajlı kağıtlarla üretilmiş kutudan ölçülen BCT değeri X iken diğerinden aynı gramajlarla daha düşük veya yüksek sonuç çıkması.
2) Şu gramajlı kağıtlarla ölçülen BCT’den fazlası veya azının kâğıt gramajıyla oynayarak yakalanabileceğinin düşünülmesi.
3) Yeterli seviyede bilgisi olmayan kişilerin (çoğunlukla satıcılar) müşteriye alenen yalan söylemesi. Bana yazan kişilerden biri, A şirketi temsilcisinin düşük gramajlı kağıtların daha yüksek BCT sağladığını sormuştu.

ECT’yi etkileyen faktörler
Kâğıt
Kâğıt üretim teknolojisi, üretimde kullanılan kimyasallar çok gelişti. Gramaj kendi başına belirleyici değildir. Yüksek mukavemetli ve düşük gramajlı bir ondüle kâğıdı ile yüksek gramajlı bir başka kâğıda göre daha yüksek ECT sağlanabilir. Genellikle SCT değeri yüksek olan kağıtlar daha iyi netice verir. (SCT hakkında daha detaylı bilgi, yazının altındaki linkte mevcuttur. Linkteki PDF dosya daha fazla bilgi vermektedir.)

Oluklu hattı
Ondüle makinesinin durumu, ondüle valsinin özellikleri (adım, take up, vs.), hattın yeniliği/bakım durumu ve menşei, üretim sırasında ECT’nin düşük çıkmasına neden olabilir. Bütün valsler (örneğin C dalga) aynı teknik özellikte değildir.
Aynı fabrika içinde, yan yana çalışan iki oluklu hattında; aynı kağıtlarla üretilen oluklu mukavvalarda farklı ECT ölçülmesi gayet normaldir.
Operatör
Makinede her şey iyi olsa da operatörün dahil olduğu işler ECT’yi düşürebilir: Yapıştırıcının jel pointi, hazırlama formülü, kâğıda ne kadar yapıştırıcı sürüldüğü, ondülenin basınç/frenleme nedeniyle ezilmesi mukavemeti olumsuz etkiler.

Mc Kee Formülü

5,876 bir sabit olmak üzere, ECT (kN/m veya kg/cm), U kutunun çevresi (2*en+2.boy, mm) ve d kutunun kalınlığı (mm)’dır.

BCT’yi etkileyen faktörler
Yukarıdaki formülden yola çıkarak, BCT’yi etkileyen en önemli faktör ECT değeridir. Kutunun ECT’si ne kadar yüksek ise ölçülecek BCT o derece yüksektir.
Formülün devamına göre, ECT aynı olmak üzere kutunun çevresi arttıkça BCT’si yükselir.
Levha
Oluklu mukavva levhada ölçülen ECT doğruyken, beklenen BCT düşük çıktığında levha kalitesine bakmak gerekir. Levhanın kambur olması, ondüle tepelerinin bir bölümünde yeterli yapıştırıcı olmaması, çeşitli nedenlerle ondülelerin bazılarının daha az yükseklikte olması, gibi hususlar BCT’yi düşürebilir.
Kutu makinesi
Oluklu hattından çıkan levhanın ECT’si yüksek olduğu halde kutu makinesi, levhanın üzerine baskı yaptığı için ECT bir miktar düşer. Besleme ünitesinden itibaren, baskı valsleri, iz üniteleri, katlama konveyörü, oluklu mukavvayı ezer ve mukavemeti düşürür. Zemin baskılı kutularda levhanın ezilmesine engel olmak zordur.
Dışsal faktörler
Kutu olmayı bekleyen levhaların, ortamdaki nemi alması gibi durumlar hem ECT’yi hem de BCT’yi düşürür.

Rule 41
Kâğıt gramajlarıyla ECT bağlantısını gösteren bir standart yoktur. TSE ve Avrupa normları, oluklu mukavva tip numarası belirleyip-bu tipin test değerleri şunlar olmalı demekle birlikte; o tipin kâğıt gramajlarını vermezler. Amerika’da ise durum biraz farklıdır.
Amerika’da iki ulusal nakliye kuruluşu Rule 41 ve Item 222’yi oluklu mukavva ambalajlar için hazırlamıştır. Rule 41’i National Railroad Freight Committee (Demiryolu Taşımacılık Komitesi), UFC (Uniform Freight Classification) adıyla hazırlamıştır. Item 222’yi ise National Motor Freight Traffic Association (Motorlu Yük Taşıyıcıları Biriliği) National Motor Freight Classification (NMFC, Karada Taşınan Yüklerin Sınıflandırması) başlığıyla çıkarmıştır. Adı geçen iki kural, taşınacak oluklu mukavva ambalajlı yükün ağırlığına ve ebatlarına göre, sahip olması gereken mukavemet özelliklerini belirlemektedir.
Başlangıçta, esas kriter patlama mukavemeti iken, 1990’da patlamaya alternatif olarak kenar ezilme değeri de eklenmiştir.

Özetle
BCT, müşteriye ve kutuya özeldir. Müşteri kutunun kullanım şartlarına göre BCT’yi belirler.
ECT, BCT’yi tutturmak için en önemli kriterdir. Kâğıt, kalınlık seçiminden; oluklu ve kutu makinesi üretim şartlarına kadar bir dizi faktör ECT’yi etkiler.

Faydalı Bilgi
https://new.abb.com/pulp-paper/abb-in-pulp-and-paper/products/lorentzen-wettre-products/laboratory-paper-testing/paper-strength-testing/l-w-compressive-strength-tester

Virjin Kraft Takıntısı

Başlığa Kraft yazdım ama, virjin kağıt takıntısı yazsam daha doğru olacaktı. Yakın zamanda gittiğim bir yabancı ülkede, bir oluklu fabrikası sahibi satmak istediğimiz test linere “bunda selüloz yok” gibilerden bir ifade kullandı. Yani virjin kağıt takıntısında, ülke olarak yalnız değiliz. Sektörümüzde çok deneyimli bir büyüğümüzün, katıldığı toplantıda virjin kraftı destekler nitelikte konuştuğunu duyduğumda bu yazıyı yazmam gerektiğine kanaat getirdim.

Çeşitli ülkelerden ithal edilen Kraftlara damping vergisi konulunca, bizimki dahil pek çok kağıt fabrikası Kraft benzeri (Kraft top liner) kağıtları üretmeye başladı. Alternatif ürünlerin üretilmesi demek, daha az ithalat yapılması demektir. Kağıt sektörümüzün bu gayretini şiddetle destekliyorum. Ayrıca ülkemizde endüstriyel ormancılık yapılmadığından, orman varlıklarımızın sınırlı olmasından, selüloz üretiminin yetersiz olmasında da Kraft top liner ideal bir çözüm gibi görünüyor.

Buna karşılık sektör büyüğümüzün desteklediği kadar var mı? Kraft top liner acaba virjin krafta göre çok mu kötü? Kağıdın teknik özellikleri krafttan çok mu farklı? …gibi hususları Cepi (1) normlarına göre yorumlamaya çalışacağım.

Cepi’de Kraft liner denildiğinde kağıdın selülozdan yapılmış olması şarttır. Kraftı tanımlayan iki kriter olabileceği belirtilmektedir. Ya patlama indeksi ya da SCT indeksi. Kutu çökme dayanımı (BCT) icat edildikten sonra patlama testinin eskisi gibi önemi kalmamıştır. Büyük ve ağır malzemeleri taşıyan ambalajlarda patlamanın önemini yadsıyamam. Kraft üreticileri, herhalde patlamayı bir varlık nedeni olarak algılıyorlar.

Cepi’nin Kraft top liner için standardı yukarıdadır. Görüldüğü gibi indeks değerleri krafta göre düşüktür. Peki bizim üretip-adını SELkraft olarak verdiğimiz, Kraft top liner yukarıdaki skalaların neresindedir?

(SELkraft, kendi ürünümüz olduğundan onunla standartları kıyaslamamı lütfen mazur görün. Diğer üreticilerimizin de Kraft top liner ürünlerinin de SELkraft’a benzer sonuç vereceğinden eminim.)

SELkraft’ın garanti edilen değerleri aşağıdadır. Karşılaştırmayı yapmak için, patlama ve SCT indekslerini hesaplamak gerekir.

Patlama indeksinde patlama değeri / (gramaj/100) formülüyle hesaplanırken, SCT indeksinde 100 yerine 1000 kullanılmaktadır. Birimler farklı olduğunda bölenlerin de değişeceğine dikkat edilmelidir.

İndeks tablosuna göre SELkraft virjin krafttan daha iyi netice vermektedir. Tamamen selülozdan üretilmemiş de olsa Kraft top kağıtlar bu örnekte olduğu gibi virjin krafttan daha mukavim olabilir. Eğer amaç en ucuz şekilde, beklenen BCT’yi sağlayan kutuyu üretmekse; lütfen virjin kağıtları çok önemsemeyin. Evet Kraft top linerin yalnızca dış yüzünde selüloz vardır ama mukavemeti iyidir. Buradan her yere bu kağıtları kullanabilir sonucu da çıkmaz. Deniz aşırı gidecek bazı kutularda ve bardak su kutusu gibi (proses sırasında kutu ıslandığından), normal Kraft dahi yetmediğinden “wet strength” modeller ve hatta yüzeyine PE (polietilen) kaplı kağıt cinsleri geliştirilmiştir.

Peki gerçek Kraftlarda indeksler nasıl görünüyor? Aşağıdaki tabloyu, kuzey Avrupa’da birkaç fabrikasında Kraft (ve de selüloz) üreten bir şirketin web sayfasından aldım.

Yukarıda Kraft toplar için yaptığım indeks hesabını yaptığımda, şu sonuçları buldum:

Patlama indeksi gerçekten çok iyi, ama SCT için aynı şeyi söylemek mümkün değildir. Ülkemizde iyi kağıtlar yapılıyor. Varsın 100% selülozdan üretilmesin. Takıntıdan kurtulmalıyız.

Selüloz ve Kraft üretimi hakkında ilave bilgi olması amacıyla; Sappi’nin (2) selüloz ve Mondi’nin (3) torbalık Kraft üretimine ilişkin iki videoyu kaynaklara ekledim.

(1) https://www.cepi-containerboard.org/download.php

(2) https://www.youtube.com/watch?v=E4C3X26dxbM&t=9s

(3) https://www.youtube.com/watch?v=qs8Ugfz28L0

Beklenen Kutu Performansına Göre Kağıt Seçimi

Önceki yazımda, yüksek performanslı ondüle kağıtlarının neye göre yüksek performanslı olduklarını açıklamaya çalışmış idim. Bu yazıda ise, yüksek performanslı ondüle kağıtlarını kullanarak; nasıl daha yüksek BCT (box compression test) değeri yakalanır konusunu açıklamaya çalışacağım.

BCT, üstteki resimde görüldüğü gibi, boş kutunun (A.box, Fefco 0201) hacim haline getirildikten sonra ezilmesidir.

BCT Hesabı, Mc Kee Formülü
BCT sonucunu tahmin etmek üzere, 1963 yılında Mc Kee formülü yayınlanmıştır. (Yazının altındaki ilk link.) Bu formüle göre,

BCT = 5,876 * ECT * karekök ( çevre * kalınlık )
ECT: kutunun üretildiği oluklu mukavvanın ECT değeri (kN/m)
çevre: kutunun çevresi (mm)
kalınlık: kutunun kalınlığı (mm)

Formülün doğru hesaplaması için yükseklik / çevre oranının 1 / 7'den büyük olması şarttır. Öte yandan,
oluklu mukavvanın ezilmemiş olması (yani kalınlığının normalden az olmaması),
ondüle tepelerine düzgün ve aynı miktarda nişasta sürülmüş olması,
hattın çeşitli yerlerinde frenleme neticesinde ondülelerin Pisa kulesi gibi yatmaması,
kutu eni ile boyunun arasında 3-4 kat gibi fark olmaması,
....gibi çok sayıda faktör de BCT hesabının şaşmasında rol oynar.

ECT Nasıl Hesaplanır?
ECT (edge crash test) oluklu mukavvanın kenar ezilme dayanımıdır ve şekildeki gibi ölçülür.

Yazının altında referans verilen ikinci linkten daha detaylı görülebileceği üzere,

ECT'yi RCT'den veya SCT'den yola çıkarak hesaplamak şu formüllerle mümkündür:

Formüllerde,
RC'ler RCT (ring crash test) kağıdın halka halindeki ezilme mukavemeti,
t'ler take up faktörü,
S'ler SCT (veya STFI, short span compression),
L1 ve L2 liner (düz kağıtlar), M (medium) ondüle kağıdı,
k'lar, a ve b çeşitli sabit sayıları göstermektedir.

SCT, ülkemizde çok yaygın olmadığı için, RCT'den yola çıkarak ECT'yi hesaplamak daha çok bilinmektedir. Pratikte, fabrikalar (hatta oluklu hatları) arasında sabit sayılarda değişkenlik olabilir. Bu nedenle, ECT / RCT formülünü her fabrika kendisine göre (kendi deneyimlerine göre) oluşturmasında yarar vardır. ECT değeri, en azından (minimumda) kullanılan kağıtların RCT değerlerinin (ondülenin RCT'si take up ile çarpılmış) toplamı şeklindedir.

Şu ana dek yazılanlardan, eğer eldeki kağıtların RCT değerlerini biliyorsak,
ECT'yi;
kutu ebatları ve ECT'den yola çıkarak da BCT'yi hesap edebiliyoruz.

Bu Dönüşümleri Nasıl Kullanacağız?
Önce ECT'yi hesaplamak gerekir: Belli bir kutuda beklenen (hedeflenen/istenen) BCT değeri belli olduğuna göre, Mc Kee eşitliğinden ECT hesaplanmalıdır. Çeşitli kalınlıklar (B, C, CB, EB,...) söz konusu ise bunların her biri için ayrı ayrı ECT gerekeceği açıktır.
Sonra RCT'leri belirlemek gerekir: Bilinen ECT ve kalınlığa göre, deneyerek olması gereken düz kağıt ve ondüle RCT'leri bulunmalıdır.
Bu adımın, kolay geçilebilmesi ve alakasız/uçuk RCT değerleri hesaplamamak için, alternatif kağıtların RCT değerlerinin hazırda (el altında) olmasında fayda vardır.
Buraya dek açıklanan yapılan hesaplamalar, excel ortamında deneyerek yapılabileceği gibi hazır yazılımlar da olabilir.
RCT hesabı ara sonuçtur. Ana sonuç, mevcut kalitenin (ör: C dalga 150KL/160FL/150KL), aynı veya daha mukaviminin (aynı veya daha yüksek ECT değeri), maliyetinin (kullanılan kağıtların toplam maliyetinin) daha ucuzunu oluşturabilmektir.
İşte burada yüksek mukavemetli ondüle kağıtlarının sırası gelmektedir. Eskiden BCT artışı, öncelikle KL sonra da ondüle gramajını arttırarak sağlanmaya çalışılırken; yüksek mukavemetli ondüle kağıtları bu yaklaşımı komple değiştirecektir.

Bir Örnek:
Yukarıda verilen C dalga 150KL/160FL/150KL için yaptığımız çalışmada, çeşitli denemelerden sonra yine C dalga İm.KL/HP.FL/İm.KL ile aynı BCT değerine ulaştık (gramajlar özellikle verilmemiştir). Yeni kalite, eskisinden 12% gibi daha ucuz iken, oluklu mukavva ağırlığı ise 6% gibi daha hafiftir.
Göz önünde bulunması gereken husus ise, bu çalışmada yalnızca yüksek performanslı ondüle kağıdının etkisi olmamış, seçilen ve özel olarak ürettirilen imitasyon kraftların da BCT üzerinde olumlu etkisi olmasıdır. Denemeler sırasında gördük ki, ortalama imitasyon kraftlar ile BCT olması gerekenden en az 13% daha az gerçekleşmiştir. Kağıt üreticisinden daha yüksek SCT/RCT sağlayan imitasyon kraft üretmesi istenmiş ve ancak bu kağıtla aynı BCT yakalanabilmiştir.

 

Yazıda referans verilen web adresleri:
https://en.wikipedia.org/wiki/Edge_crush_test
http://www.iptmena.com/articlebody2.htm

Yüksek Mukavemetli Ondüle Kağıtları

Oluklu mukavva sektörüne yönelik üretim yapan, hemen bütün kağıt fabrikaları yüksek mukavemetli, HP, high performance, plus, extra, super, power,..vb adlarla ondüle kağıtlarını piyasaya sürmüş durumda. Acaba bunlar gerçek anlamda yüksek performanslı mı, bu işin kriteri ne diye merak ettim ve inceledim.

Yazının bundan sonrasının kolay anlaşılır olması için, bazı teknik kısaltmaların açıklaması şu şekildedir:

CMT (Concora Medium Test, Ondüle Kağıdının Yatay Ezilme Testi) için Medium Fluter (Ondüle Yapıcı) adlı cihaza ihtiyaç duyulur. Medium fluter, laboratuar ortamında ondüle yapmaya yarar. Hazırlanan ondüle numunesi, soldaki resimde olduğu gibi ezilerek mukavemeti ölçülür.

SCT “short span compression test” anlamına geliyor ve 1980’lerin başında İsveç Araştırma Enstitüsü (STFI) tarafından geliştirilmiştir. 15*120 mm ebadındaki kağıt parçası çeneler arasına sıkıştırılmış iki tarafından itilerek, kırılmaya zorlanıyor. Bu testin, diğer mukavemet testlerine kıyasla gramajdan bağımsız olduğu kabul ediliyor. Amerikalı kraft üreticilerinin spesifikasyonlarında, SCT yerine STFI kelimesi kullanılır.

CMT index hesabı ise test sonucunu (N cinsinden) kağıt gramajına bölünerek yapılırken; SCT index hesabı (en aşağıdaki grafiğin kenarında da yazdığı gibi) kN/m cinsindeki değer kağıt gramajının kg cinsinden ifadesine bölünerek yapılıyor.

Yüksek Performanslı Ondüle Kağıtlarına İlişkin Standart
CEPI'nin (Confederation of European Paper Industries, web adresi yazının altındaki ilk linktedir) ikinci linkteki "Cepi Containerboard List of Grades" başlıklı dökümanına göre:

100 gr/m2'nin üzerinde ve NSSC sınıfına girmeyen hurda esaslı ondüle kağıtları 4 gruba/kaliteye ayrılmış. (Bu belgenin 2012 versiyonun da ise 3 kalite bulunmakta idi.) Bu gruplar en iyiden-kötüye,
Medium high performance 2 (koyu yeşil, en mukavim kağıtlar)
Medium high performance 3  (yeşil, altındaki 2 kaliteden daha mukavim)
Medium 1
Medium 2 şeklindedir.

En düşük kalitenin adı "Medium 2" dir. CMT indeksi 1,3 ile 1,6 arasında veya SCT indeksi 13,5 ile 15,0 arasında olan kağıttır. Alt değerden (1,3 veya 13,5) daha düşük kağıtlar ondüle kağıdı bile sayılmamaktadır.

Ülkemizde üretilen kağıtlar Cepi'ye göre nerededir?
Cepi'nin tasnifi CMT veya SCT ayrımı biraz kafa karışıklığına yol açıyor. Eğer ulaşılmak istenen hedef, kutunun çökme mukavemeti (BCT) ise SCT ile çalışmak daha doğru yorum getirecektir. Biz, BCT'ye ulaşmayı düşündüğümüzden, ülkemizdeki belli başlı üreticilerin "yüksek mukavemetli" dedikleri kağıtlarını inceledik ve SCT index değerlerini hesapladık. CMT index değerlerini hesaplamadık, zira Cepi'nin CMT index değerlerini yakalamayan kağıt yok gibidir.

Tablodaki ilk 4 üreticinin sonuçları, gönderilen numuneler üzerinden hesaplanmıştır. 5 ve 6 ise ülkemizde faaliyet gösteren iki yabancı kuruluşun yurt dışında ürettiği kağıtlarına ilişkindir. Tablo şöyle yorumlanabilir:
1 nolu üreticinin kağıtları nispeten kararlıdır. Zira, SCT'nin aşağıdaki grafikte olduğu gibi gramajdan bağımsız olması beklenir. Olması gereken, hem 115'de hem de 135 gramda aynı SCT indexinin çıkmasıdır. Ancak fark çok az olduğu için aynı kabul edilebilir. BU üretici Cepi'nin "medium high performance 2" kalitesini sağlamaktadır.

2 ve 4 nolu üreticinin kağıtları için aynı şey söylenemez. 4 nolu üretici biraz tesadüfen yüksek mukavemet değerleri yakalar gibidir. Her ikisi için daha çok sayıda test yapılması gerekmektedir. Öte yandan gelen numunelerin de bile kararlı sonuç sağlayamayan kağıt üreticisine ne kadar güvenilebileceği ise ayrı bir sorundur.

3 nolu üreticinin 100 gramda Cepi standartında SCT indexi yakalamış olması çok dikkat çekmektedir. Ayrıca aynı üreticinin 100 ile 112 gramının SCT indexleri kararlı ve 20'den yüksektir. Bu üretici de "medium high performance 2" kalitesini üretmektedir. 100 gram üretmesi ilave kalitesidir. İncelediğimiz kağıt üreticileri arasında en güvenilir fabrikadır.

5 ve 6 nolu yabancı kağıtçıların (her ne kadar büyük ve/ya ünlü de olsalar) yaptıkları kağıtlar, bizdekilerden açık ara farklı/iyi/mukavim değildir.

Sonuç ve Yorum:
Yüksek mukavemetli kağıtlarda, hem CMT'yi hem de SCT'yi esas almak hatalı sonuçlara neden olabilir. Beklenti BCT ise CMT'yi fazla dikkate almamak gerekir.
Aynı üreticinin aynı cins kağıtları arasında SCT index hesabı farklı sonuçlar veriyorsa, SCT biraz tesadüfen tutuyor olabilir dikkatli olmak gerekir.
Oluklu mukavva kutu alıcısı nasıl BCT değeri ile kutu alıyor ise, kağıt üreticisine SCT değerini/indexini tarif edip-benzer şekilde kağıt alınmalıdır.
Son Söz
Kağıdın adını değiştirmek, onun (kağıdın) mukavemetini arttırmaz.

Yazıda geçen web adresleri:
http://www.cepi.org/
http://www.wco-containerboard.org/newsdocs/downloads/

Her satın aldığınız kraft liner, kraft liner midir?

Sektöre başladığım yıllarda, patlama testi ile kraft linerin kalitesine karar verilir idi. Kutularda BCT bakılmaya başlandığında, patlamanın BCT ile ilgisi olmadığını öğrendik. İyi KL’nin yüksek RCT ile ölçüldüğünü öğrendik. Zaman içinde RCT’nin de kendi içinde bazı sıkıntıları olduğunu öğrenecektik.

Biz daha RCT’yi keşfetmeden, 1980’lerin başında İsveç Araştırma Enstitüsü (STFI), RCT’den daha hassas sonuçlar veren SCT testini geliştiriyor idi. SCT “short span compression test” anlamına geliyor. 15*120 mm ebadındaki kağıt parçası çeneler arasına sıkıştırılmış iki tarafından itilerek, kırılmaya zorlanıyor. Bu testin, diğer mukavemet testlerine (RCT, CCT, CLT) kıyasla gramajdan bağımsız olduğu kabul ediliyor.

Amerikalı kraft üreticilerinin spesifikasyonlarında, SCT yerine STFI kelimesi kullanılır. SCT’nin kağıt spesifikasyonlarına 1990’ların sonlarında girmeye başladığını tahmin ediyorum. Aşağıdaki çalışmada, son yıllarda satın aldığımız veya speği/numunesi ulaşan kraftların, spekteki minimum SCT değerlerine göre bir sıralama yaptım. Ve kim(ler)in kraftı daha iyi diye anlamaya çalıştım.

160-205 gr/m2 aralığında kıyaslama
ana şirket	fabrika veya grade adı	gr/m2	SCT-CD kN/m	SCT index*1000
Green Bay	42	205	3,18	15,51
RockTenn	Standard Linerboard	205	3,22	15,71
Arhangelsk	APPM KL	200	2,80	14,00
Australian Paper	Maryvale mill	200	2,59	12,95
Boisse	KL	200	2,10	10,50
ILIM	KotlaS PM-4	200	3,80	19,00
IP	EuroMart	200	3,30	16,50
Klabin	excellent ring crush test	200	3,50	17,50
Klabin	pm 13	200	3,30	16,50
Klabin	PM 14	200	3,50	17,50
Mondi	ProVantage KL	200	3,68	18,40
Mondi	ProVantage KL Aqua	200	3,68	18,40
SCA	Eurokraft	200	3,40	17,00
SCA	KL	200	3,50	17,50
Smurfit Kappa	Cellulose du Pin	200	3,30	16,50
Smurfit Kappa	Nettingdorfer	200	3,20	16,00
Visy	K200BX	200	3,30	16,50
Arhangelsk	APPM KL	186	2,70	14,52
ILIM	KotlaS PM-4	186	3,50	18,82
IP	EuroMart	186	3,20	17,20
Klabin	excellent ring crush test	186	3,50	18,82
Klabin	pm 13	186	3,20	17,20
Klabin	PM 14	186	3,50	18,82
Mondi	ProVantage KL	186	3,40	18,28
Mondi	ProVantage KL Aqua	186	3,40	18,28
SCA	KL	186	3,20	17,20
Smurfit Kappa	Nettingdorfer	186	3,00	16,13
Smurfit Kappa	Pitea	186	3,60	19,35
Smurfit Kappa	Cellulose du Pin	185	2,95	15,95
SCA	Eurokraft	180	3,00	16,67
Arhangelsk	APPM KL	175	2,60	14,86
Boisse	KL	175	1,85	10,57
ILIM	KotlaS PM-4	175	3,15	18,00
SCA	KL	175	3,00	17,14
Smurfit Kappa	Nettingdorfer	175	2,80	16,00
Green Bay	35 HP	171	3,09	18,07
Interstate	High Performance	171	3,22	18,83
Longview	Hi Performance	171	3,22	18,83
Arhangelsk	APPM KL	170	2,60	15,29
ILIM	KotlaS PM-4	170	3,05	17,94
IP	EuroMart	170	3,00	17,65
Klabin	excellent ring crush test	170	3,00	17,65
Klabin	PM 14	170	3,00	17,65
KPAQ	KL	170	2,80	16,47
Mondi	ProVantage KL	170	3,13	18,41
Mondi	ProVantage KL Aqua	170	3,13	18,41
RockTenn	High Performance	170	3,22	18,94
SCA	KL	170	2,90	17,06
Smurfit Kappa	Cellulose du Pin	170	2,75	16,18
Smurfit Kappa	Nettingdorfer	170	2,70	15,88
Smurfit Kappa	Pitea	170	3,30	19,41
Visy	K170BH hp	170	3,26	19,18
Visy	K170BX	170	2,80	16,47
SCA	Eurokraft	165	2,80	16,97
Green Bay	33	161	2,34	14,53
KPAQ	KL	161	2,70	16,77
RockTenn	Standard Linerboard	161	2,55	15,84
ILIM	KotlaS PM-4	160	2,95	18,44
Mondi	ProVantage KL Aqua	160	2,94	18,38
MWV	Rigesa PM-4	160	4,13	25,81
Visy	K160BX	160	2,70	16,88

• Tablonun başında 205-200 gram aralığındaki kraftlar var. Bunlar arasında Kotlas’ın PM-4 200 gramının minimum SCT’si 3,80 kN/m ile en iyi iken Boisse 2,10 ile en kötüsü olmaktadır.
• 180-186 aralığında ise Smurfit Kappa’nın Pitea fabrikası en iyi SCT’yi sağlarken, Arhangelsk en kötüdür.
• 160-175 aralığında ise Boisse en kötü olurken, MWV’nun Rigesa PM-4’ü en yüksek SCT’li kağıdı üretmektedir.

Tablodan şu yorumları yapmak mümkündür:

·       Ülkemizde çok iyi olarak bilinen, tanınan bazı markalar gerçekte rakiplerine göre çok iyi değiller. Bunu gizlemek için, speklerde hedefleri verenlere dikkat etmek gerekir. Speğinde minimum değerler olmayan Mondi için, hedef değerlerinin 8% düşürerek dikkate aldım.

·       Aynı kağıdı, isim değiştirerek satanlar da var. Aqua, Hi Performance gibi ilave ad koyanların kağıdı, gerçekte hiçbir ilave özellik taşımıyor. Interstate, Longview ve RockTenn “high performance” ise MWV Rigesa PM-4’ü herhalde “ultra high performance” diye adlandırmak yerinde olacaktır.

·        RockTenn ve Longview gramaj garantisi vermeyip, yalnızca mukavemet garantisi veriyor. Bu ise yüksek mukavemet diye, daha yüksek gramajlı bir kağıt almanızı sağlıyor. Esasen kendi kendinizi kandırmış oluyorsunuz. MWV ise +-3 gramlık bir aralık veriyor.

·        Smurft Kappa’nın her fabrikası farklı bir kraft üretiyor.

·        Bazı üreticilerin spekleri iyi görünmesine rağmen, gelen kağıt speğin çok altında kalıyor. (Burada isim vermek istemiyorum, ancak sorana söylerim.)

·       Visy, kodu içinde “BH” geçen kaliteleri ihraç etmiyor. Bu kağıtların SCT değeri 170-175 aralığında oldukça iyi. Klabin’in “excellent ring crush test” kodlu kağıdı biraz abartılı isimlendirilmiş gibi.

Daha yüksek gramaj aralığında ise ortaya şöyle bir tablo çıkıyor:

260-337 gr/m2 aralığında kıyaslama
ana şirket	fabrika veya grade adı	gr/m2	SCT-CD kN/m	SCT index*1000
Green Bay	69	337	5,38	15,96
IP	EuroMart	337	5,00	14,84
IP	Liner WS	337	4,90	14,54
RockTenn	Standard Linerboard	337	4,97	14,75
Visy	K337BX	337	6,00	17,80
Klabin	pm 13	300	4,80	16,00
Mondi	ProVantage KL	300	5,52	18,40
RockTenn	International grade 4	300	4,40	14,67
Smurfit Kappa	Cellulose du Pin	300	4,95	16,50
Smurfit Kappa	Nettingdorfer	300	4,80	16,00
Smurfit Kappa	Pitea	300	5,60	18,67
Visy	K300BX	300	5,70	19,00
Klabin	pm 13	280	4,40	15,71
SCA	KL	280	4,60	16,43
IP	Liner WS	278	4,10	14,75
IP	EuroMart	275	4,30	15,64
Mondi	ProVantage KL	275	4,97	18,07
PCA	Export - I Grade	275	4,59	16,69
Smurfit Kappa	Cellulose du Pin	275	4,40	16,00
Smurfit Kappa	Nettingdorfer	275	4,40	16,00
Smurfit Kappa	Pitea	275	5,20	18,91
Green Bay	56 HP	273	5,15	18,86
Longview	Hi Performance	273	5,01	18,35
RockTenn	High Performance	273	4,97	18,21
Australian Paper	Maryvale mill	270	3,39	12,56
Visy	K270BH hp	270	5,26	19,48
Visy	K270BX	270	4,40	16,30
Interstate	High Performance	269	5,15	19,14
MWV	Rigesa PM-4	260	5,27	20,27

·       Önceki tabloda yer almayan PCA’nin spek değerleri düşük, gerçekte çok daha iyi sonuçlar ölçülüyor. Kraft üreticilerindeki, speği düşük verme herhalde bir takıntı olsa gerek. Mademki iyi bir kağıt yapıyorsun, korkmadan değerini yazacaksın.

·       Tablodaki en iyi SCT değeri, 6,00 kN/m ile Visy’nin 337 gramına aittir. Buna karşılık MWV HyPerform, diğer bütün kağıtlardan daha iyi bir performansı garanti ediyor. (MWV’nın tablodaki test değeri, spek değildir. Firma, 260 için spek vermekte isteksiz olduğundan, numunede ölçülen değerin 10% altını tabloya yazdım.)

Özetle

·       Kraft satın alırken, fiyat, gramaj ve mukavemet ile bunların minimum ve maksimumlarına da bakmak gerekir. Satıcıların, numune gönderme talepleri aslında, speğe güvenmediklerinin bir göstergesidir.

·       Yalnız markaya değil, o markanın hangi fabrikasından malın geleceği de önemli oluyor. (MWV’nun başka fabrikalarının aynı spekleri sağlayamayacağını düşünüyorum.)

·       Kendini kraft üreticisi olarak tanıtan bazı şirketlerden, numune bile almamak herhalde en doğrusudur. Kötülemiş olmamak için isim yazmıyorum. Tablolara bakıp-kendi “kraft üreticisi değildir” listenizi kendiniz yapın.