Kahverengi Kağıt Sektöründe Tahmin Edilememe Durumları

Bu yazıda bir kaç haftadır üzerinde düşündüğüm ve araştırdığım ama bir sonuca ulaşamadığım konuları yazacağım.

Atık Kağıt

Ekonomiler açıldıktan sonra toplama normale döndü. Bu günlerde Çin son partileri ithal ediyor ve gelecek yıldan itibaren hiç katı atık ithal etmeyeceğine göre şimdilerde (pandemi öncesindeki gibi)  atık kağıt stoklarının artmaya başlamış olması gerekirdi. Ancak son 2 haftadır, Avrupa’dan çıkan atık kağıt miktarı arttığından (yani yüksek talep) fiyatı 30-40 €/ton yükseldi. Risi’de yazılanlara göre Güneydoğu Asya (özellikle Hindistan) ülkelerinin Avrupa’dan atık kağıt ithalatı artmış. (1) Artışın nedeni ise bu ülkelere Çinlilerin kurduğu recycled pulp fabrikalarının çalışmaya başlaması imiş.

Atık kağıt fiyatının artışı, hiç beklemediğim şekilde ülkemizde de fiyat artışına neden oldu. (Normalde ülkemizde yaz aylarında atık kağıt bol bulunur ve çok toplanır.) İthal veya yerli hurda kağıdın maliyet artışı önümüzdeki günlerde, ülkemizde kahverengi kağıt ve oluklu mukavva fiyatlarını etkileyebilir.

Güney Asya ülkelerinde atık kağıt ithalat kısıtlarının konulması, o ülkelerde toplamanın artması, eskiden Çin’e atık kağıt temin eden Japonya, ABD gibi ülkelerden ithalat yapılması, Covid-19 ikinci dalganın yaşanması nedeniyle bazı ülkelerin kapanma olasılığı,... gibi durumlar atık kağıdı birden bollaştırabilir de azaltabilir de.

Oluklu Mukavva Kağıtları

Bütün dünyada kurulu kapasite fazlalağı varken ve oluklu mukavva talebinde çok önemli bir artış yokken; kağıt şirketlerinde bir yatırım iştahı görülüyor. Geçen hafta, iki kağıt/ambalaj  grubu ABD’de oluklu mukavva kağıdı fabrikası kuracaklarını duyurdu. Bir yorumcu (2), “yalnız bu iki yatırım kararıyla kuzey Amerika’daki oluklu mukavva kağıdı kapasitesi 2019’a göre %5,5 artmış olacak, oluklu mukavva talebindeki artış ise (son yılların ortalaması) yıllık %1 diyor.” Aynı bölgede başka yatırım niyetleri olduğu da anlatılıyor. Başka bir yazıda ise son 17 ayda ABD’de kapatılan oluklu mukavva kağıdı fabrika sayısının beş olarak veriliyor. (3) ABD’nin oluklu mukavva kağıt talebinin daha çok artacağı nasıl hesaplanıyor?

Yine aynı yazıda Çin’de iki ayrı grubun 600.000 tonluk iki yeni kahverengi kağıt makinesinin devreye girdiğinden bahsediliyor. Çin, atık kağıt ithalatını yasakladığına göre bu iki makine hammaddeyi nereden bulacak? Acaba Çinliler dünyanın başka yerlerinde de (mesela Orta Doğu’da) recycled pulp üretimine soyunmak zorunda kalır mı?

Kraft Liner Yatırımları

Avrupa ve Rusya’da sürmekte olan kraft liner yatırımlarının (4, 5, 6 ve 7) getireceği ilave kapasite 2,5 mlyon ton kadardır. Bunlardan Ilim, doğrudan üretilecek kraft lineri Çin’e satmaktan bahsetmektedir. (Herhalde ticaret savaşlarıyla Çin’in önümüzdeki dönemde ABD kraftına yine vergi koymasını bekliyorlar.)  Bana garip gelense, oluklu mukavva ambalajdaki kraft liner tüketim yüzdesinin giderek azalırken bu yatırımların yapılmasıdır. Kraft yatırımı yapanlar, acaba kraftlı oluklu mukavva talebinde bir patlama mı bekliyor?

Kraft Liner Tüketimi

ABD’nn kraft liner ihracatı 2019’da 3,8 milyon ton iken bu yıl 4,6 milyon tona çıkması bekleniyor. (3) Çin’in ABD’den kraft liner ithalatı ilk 7 ayda 400 bin tona yaklaşmış. ABD’nin kraft liner ihracatındaki aynı dönemdeki artış %28 olmuş. Acaba bildiğimizin tersine kraft liner kullanımı artıyor mu?

Oluklu Mukavva Kutuda E-Ticaret Etkisi

Okuduğum bütün makalelerde kahverengi kağıt talebini (dolayısıyla oluklu mukavva talebini de) e-ticaretin büyüttüğü yazıyor. Ancak ortaya dökülen rakamlar bunu açıklamaya yetmiyor. ABD’de e-ticaret nedeniyle kahverengi kağıt talebinin yılda %1,5 arttığı hesaplanıyor. (8) Geçen ay ülkemizin e-ticaret ambalajı miktarını %3,2 olarak hesaplamıştım. Fefco 2018 raporuna göre Almanya’nın e-ticaret ambalajı satışı toplamının %3,9’u imiş. Kahverengi kağıt talebinin artması acaba gerçekte ne kadar e-ticaretten kaynaklanıyor? İstatistikler hatalı olabilir mi? Nihai tüketiciler giderek daha fazla internet üzerinden alış veriş yapıyor olabilir mi?

Sonuç

Çok fazla soru var. Pandemi üçlü sektörü (hurda, kağıt, kutu) acaip etkiledi. Halen sular durulmadı ve sektörün globalde nasıl şekilleneceği belirsiz.

Kaynaklar 

verilen tarihler, yazıların www.risiinfo.com daki yayın tarihleridir

(1) Improving packaging business boosts Asian RCP demand; Indonesia regulatory chaos, 3 Temmuz 2020

(2) FINANCIAL ANALYSTS: Containerboard - Update on announced N.A. capacity additions, 10 Ağustos 2020

(3) Kraft linerboard: First-half export volume strong yet US kraft liner prices appear to fall again in global markets, 14 Ağustos 2020

(4) SCA taps Voith to supply new 725,000 tonne/yr kraftliner PM at its Obbola mill in Sweden, 24 Ekim 2019

(5) Valmet wins order to convert PM 7 at Stora Enso's Oulu mill in Finland from coated woodfree paper to kraftliner, 18 Haziran 2019

(6) Russia's APPM to build new virgin fiber containerboard mill, 11 Haziran 2020

(7) Ilim completes equipment purchase for its new pulp and paperboard mill in UstIlimsk, Russia, 12 Ağustos 2020

(8) FINANCIAL ANALYSTS: Containerboard - Capacity doesn't come close to matching e-commerce, China fiber shortfall, & US structural dynamics [VRP], 16 Ekim 2018

 

Kağıt Esaslı Ambalajları Azaltma Amaçlı Trendler

Birkaç ay önce plastik ambalajları azaltmaya yönelik gelişmeleri RISI’de ( www.risiinfo.com) çıkan iki aylık makalelere dayanarak(linki burada) yazmıştım. Dürüst olmak gerekirse, kağıt esaslı ambalaj kullanımını azaltma amaçlı bazı gayretler de var. Aşağıda, okuduğum/rastladığım çalışmaları özetlemeye ve yorumlamaya çalışacağım.


Oluklu Mukavva Yerine Plastik Oluklu

 

Çinli e-ticaret şirketi JD, mücevher, makyaj malzemesi, saat, cep telefonu gibi küçük ve orta boylu ürünler için resimdeki plastik oluklu kutuyu kullanmaya başladı. 10 kez kullanma hedefli bu kutu müşterilerin %10’u tarafından tercih edilirse; JD 32,5 milyon RMB/yıl tasarruf etmiş olacak. Müşteriler, ödeme ekranı sırasında bu kutuyu tercih ettiğinde alışveriş puanı da kazanmış olacak. (1)
Yazıda net olarak açıklanmıyor ama, teslimat sırasında kargo görevlisi yeşil kutuyu geri alacak.


Diş Macunu Tüpleri Kutusuz Satılsın

Bana gelen bir videoya (2) göre, yalnızca ABD’de yılda 9 milyar diş macunu kutusu (tüpün dışındaki karton kutu) satılıyormuş. Video, bu kutuların hiçbir işe yaramadığını ama maliyeti arttırdığını söyleyerek destek istiyor. İzlanda örneğini veriyor ve orada insanların kutusuz macun almayı tercih ettiğini söylüyor.


Kutu Yerine Bez Torba veya Cam Kavanozla Teslimat

The Wally Shop, ABD’de ısmarladığınız bakkal/manav ürünlerini tekrar kullanılan ambalajlarla teslim eden ilk servis olduğunu iddia ediyor. (3) Ekmek, makarna ve taze sebze/meyveler, bez torba veya cam kavanozlarda bisikletli kuryeler tarafından adresinize teslim ediliyor. Ambalajlar boşaldığında da kuryeler geri almaya geliyorlar. Başlangıçta yalnızca Brooklyn’de olan bu servis yavaş yavaş diğer semtlere de yayılacakmış.


Walmart’ın Yaş Sebzelerinizi Buzdolabınıza Yerleştirme Hizmeti

İki yıl kadar önce kargo şirketleri aracılığıyla bu servisi vermeye başlayan Walmart (4) hizmetin başarısız olması üzerine vaz geçmiş. Şimdi kendi teslimat elemanlarını işe almış ve bu hizmete yeniden başlamış. Buzdolabınıza girecek ürünleri aldığınızda, teslimat görevlisi kapınıza geldiğinde sizden bir seferlik kapı açma şifresi istiyor ve içeri girip-dolabınıza ürünleri yerleştiriyor. Siz, görevlinin başlığındaki kameradan ne yaptığını izleyebiliyorsunuz.


Özellikle e-Ticaret Şirketlerinin Ambalaja Karşı Niçin Bu Kadar Gayreti Var?
İşin aslı “E-Ticaret ve posta yoluyla yapılan her 1 dolarlık satış için, normal perakende alışverişe göre 7 kat daha fazla oluklu mukavva kullanılıyor.” (6) Bu ifade RISI’den Derek Mahlburg’a ait ve yeni yapılan bir çalışmanın sonucu olarak ifade ediliyor.

Yukarıdaki iki görseli (6)’dan aldım. İlk grafik, 2019’da Çin’de yapılacak teslimatların 60 milyar pakete ulaşacağını ve 2017’nin iki katı olmuş olacağını tahmin ediyor. İkinci ise 17,9 milyar plastik torba ile 8,6 milyar oluklu mukavva kutunun yakılmak zorunda kalındığından bahsediyor.

Konunun üç boyutu var: İlki e-ticaret normalden çok daha fazla oluklu mukavva kutu kullanılmasını zorunlu kılıyor ve sektörümüzü büyütüyor. İkinci boyut ise ikincil ambalaj malzemelerinin (dolgu/sargı malzemeleri, taşıma ambalajı vs) esas ürünü taşımaktan başka fonksiyonu olmamasıdır. Ayrıca tüketiciler, taşıma ambalajın boş olduğundan, çok fazla dolgu malzemesi kullanıldığından, ürünün demonte geldiğinden,…vb yakınmaktadır. Bunun üzerine Amazon ambaj lideri Kim Houchens “Hedefim, birkaç yıl içerisinde her türlü ambalajı sıfırlamaktır.” (7) demektedir. Kast edilen ambalaj taşıma amaçlı olanlardır ve üreticilerle yapılan çalışmalar neticesinde birincil ambalajın müşterinin kapısına kadar ulaşması hedefinden bahsedilmektedir. İlaveten 2016’dan bu yana Amazon’un ambalaj malzemelerin %19 gibi çok büyük oranda azalttığı vurgulanmaktadır.

Yine aynı yazıda JD’ye benzer uygulamaların Hindistan’da da olduğundan ve ABD’de konuşulduğundan anlatılmaktadır.


Üçüncü Boyut
Halen fazla dile getirilmeyen esas boyut ise Çin’den başlayarak çeşitli ülkelerin ambalaj atıklarının ithalatına sınırlama getirmesidir. Ambalaj atıklarındaki kontaminasyon oranlarının düşürülmesi, yükleme öncesi kontrol prosedürü vb uygulamalarla Asya ülkeleri, “atık kağıt, atık plastik ithalatını istemiyorum” demektedir. Sonuçta, ABD ve Avrupa’dan çıkan atıklar yıllardır Asya’ya geri kazanılmak (biraz da çöplerden kurtulmak amaçlı) ihraç ediliyordu. Ama Asya’da konulan regülasyonlar, atıkların çıktığı ülkelerde birikmesine yol açtı. Çok kısa bir sürede ambalaj atıklarının nasıl geri kazanılacağı ve/ya yok edileceği bulunamazsa, toplumlarda ambalaja karşı kaygılar daha da artacaktır.


Yorumum
Yıllarca hep ambalajın kişi başına daha çok tüketilmesi gerektiğinden, batıdaki istatistiklerden bahsettik. 2017’de Çin’in atık kağıt ithalatını zorlaştırmasıyla her şey değişmeye başladı. Ülke olarak yapmamız gerekenleri de önceden yazmıştım.  Görebildiğim kadarıyla Çin, kağıt sektörünü atık ithalat prosedürleriyle ülkesinin dışına sürüyor. Benzeri atık ithalat zorlukları giderek artacak ve batıda ambalaj atıkları sorunu daha da büyüyecektir. Ve toplumlar, madem ambalaj atıkları başımıza bela, o halde ambalajsız (veya Amazon gibi en az ambalajla) alalım mantığına gelecektir. Korkarım birkaç yıla kadar, kişi başına oluklu mukavvanın az kullanılması bir tür gelişmişlik ölçüsü olabilir.


Yararlanılan Kaynaklar:

(1) https://jdcorporateblog.com/jd-com-launches-new-reusable-package-initiative/

(2) https://youtu.be/EcnAYdrV074

(3) https://www.weforum.org/agenda/2019/02/return-of-the-milkman-pushing-packaging-out-of-the-us-delivery-process

(4) https://www.youtube.com/watch?v=0THVdc1snQE

(5) www.risiinfo.com da 16 Temmuz 2019’da yayınlanan “E-commerce is powering paper packaging demand, but its impact will weaken over five years” başlıklı yazı

(6) https://www.thatsmags.com/china/post/26875/china-aims-to-tackle-plastic-delivery-packaging

(7) www.risiinfo.com da 19 Temmuz 2019’da yayınlanan “US box shipments mostly flat as players plan for seasonal pickup, new Aug.1 rule from Amazon” başlıklı yazı