Oluklu Mukavva Satışları ile Gayri Safi Yurt İçi Hasıla

Omüd YK toplantısında 15-17 Mayıs 2024 tarihlerinde yapılan Fefco toplantısı hakkında bilgi verildi ve sonrasında Fefco’da yapılan sunumlar paylaşıldı. İncelediğimde başlangıç sayfası yukarıda olan sunumdan aşağıdaki slayt  ilgimi çekti.

Avrupa’daki oluklu mukavva satışları ile GDP’yi (gross domestic product, GSYİH gayri safi yurt içi hasıla) kıyaslaması bakımından faydalı buldum. Slayta göre 2021’de oluklu mukavva satışları %8,5 artarken takip eden yıllarda %5,9 ve %3,8 azalmış. Sunumda 2017 yılındaki oluklu mukavva satışları ile Avrupa GDP’si 100 kabul edilerek iki endeks hesaplanmış. Oluklu mukavva satışları 11 yıl sonra kümülatif olarak %12,4 artışa ulaşırken GDP artışı ise %17,4’e ulaşmış.

Tabloya göre 11 yıllık dönemde Batı ve Orta Avrupa’da GDP artışı %17,4 olurken, oluklu mukavva satışı %12,4 olmuş. Yani oluklu mukavva satışları artışı GDP’den %5 daha az gerçekleşmiş.

Halbuki Omüd yıllık raporundan alınan alttaki tablonun dibinde yazdığı gibi (1), oluklu mukavva satışlarındaki büyüme Türkiye büyümesinden iki puan daha fazla olduğu kabul edilir idi.

Artık bu kabulden emin değilim. Fefco’da sunulan tablonun benzerini hazırladım:

İkinci sütundaki oluklu satış miktarlarını Omüd raporundan aldım. Türkiye GDP rakamlarını (2) numaralı kaynaktan aldım. Statista’daki 2024-2027 yıllarına ilişkin GDP tahminlerini çok düşük bulduğumdan IMF’in %3 büyüme tahminini esas aldım. Tablonun son satırına göre 11 yılda oluklu mukavva satışları %39,8 artmış. Ülkemizin GDP’si ise aynı dönemde %45,2 artmış. Yani yıllık ortalama GDP %4,1 ve oluklu mukavva sektörü %3,6 büyümüş.

2022-2024 döneminde bastırılmış kur GDP’yi anormal arttırdığı görülüyor. Oluklu satışları %14,8 gibi anormal azaldığı dönemde GDP %10,8 büyümüş. Takip eden 2023 yılında ise oluklu satışları %5 artarken GDP %22,3 artmış.

Bana göre kuru düşük tutma politikası, GDP’yle oluklu satışları arasında (eğer bir bağlantı vardı ise) bağlantıyı koparıp atmış. 

Fi tarihinde konulan varsayımlar o zaman doğruysa bile artık doğru değil.

Kaynaklar
1-Oluklu Mukavva Sektörel Faaliyet Raporu 2022 (Omüd yayını)
2-https://www.statista.com/statistics/263757/gross-domestic-product-gdp-in-turkey/

Oluklu Mukavva Sektörü Çalışmak Zorunda

Evde kalmanın yetmeyeceği, salgının artacağını bekleyen/düşünen çeşitli kişiler; Covid-19 nedeniyle sokağa çıkma yasağı uygulansın şeklinde çağrılar yapıyor. Dün akşam ise büyük şehirler ve Zonguldak’a araç trafiği izne bağlandı. Şimdilik bizim sektörümüzün çalışmasına bir engel görünmüyor. Sektörümüzün çalışması  gerektiği konuşulur ama bu gerekliliğin hesabı yapılmamıştır.



Nisan ayının ilk günlerinde (1)’deki yazıyı okudum. Yazıda Ken Waghorne adlı kişinin 37 yıldır kuzey Amerika oluklu mukavva kağıdı ile oluklu mukavva sektörleri hakkında değerlendirmeler yaptığı açıklanıyor. Yazıya göre Waghorne, ABD’nin kritik sektörler tanımlamasına göre (ABD’de) üretilen oluklu mukavva ambalajların
“%81’inin üretilmesinin zorunlu (üretilmeye devam edilmesi gerektiğini), %12’sinin üretilmeyebileceği,
%2’lik kısmının zaten talep edilmediğinden kesildiği ve son
%5’inin ise gri bölge olduğunu (tedarik zincirine bakan devlet görevlisi üretilsin veya diyebilir)”  düşündüğünü açıklıyor.


Bizde Waghorne’un yaptığı gibi bir çalışma zorunluluğu analizi yapılabilir mi diye düşündüğümde Omüd’ün 2018 Faaliyet Sonuçları raporundan aşağıdaki “Hizmet Verilen Sektörler” tablosunu aldım.

Sokağa çıklımıyorsa hangi mallara ihtiyaç az olur diye düşündüğümde;
Tütün ürünleri
Çiçek ve süs bitkileri
Tekstil ve hazır giyim
Ağaç, mobilya vb
Diğer kimya sanayi ürünleri
Makine ve parçaları
Radyo, TV, müzik sistemleri
Dayanıklı tüketim malları
Diğer elektrikli ve elktronik eşya
Diğer sanayi ürünleri
gibi segmentlerde ambalaj satışının olmayacağını varsaydım. Bazı hazır giyim şirketlerinin önlük, maske vb koruyucu ürün üretmediğini kabul ettim. Genel olarak tekstil sektörü dursa bile koruyucu malzeme üretenler tam gaz çalışacaktır. Cam ve seramik segmentinin yarısının çalışmak zorunda olduğunu var saydım ama realite de (durduktan sonra tekrar üretime başlamak çok pahalı ve uzun olacağından) bu klasmandaki fabrikaların çok büyük kısmı çalışmak zorunda olacaktır.


Bu varsayımlar altında, nihai kullanıcı bakımından üretilen kutuların %77’si üretilmeye devam edilmek durumundadır.


Fefco’ya baktığımda ise Türk oluklu mukavva sektörünün hizmet verdiği nihai tüketiciler şöyle görünüyor:

Sarı renge boyadığım dört segmentin hiç çalışmayacağı varsayımı altında, nihai müşterilerimiz %85,5 oranında insanlar evde de olsa çalışacaklar ve oluklu mukavvaya ihtiyaç duyacaklardır.

Yorum

Çok kaba bir analizle bile oluklu mukavva sektörünün durmaması gerektiği açıktır. Ayrıca şu sıralar dağıtılan yardım/Ramazan kolileri

 

ile boşalan raflara mal doldurmak ancak ve ancak oluklu mukavva ambalaj ile en ucuz, en sıhhi, en güvenli şekilde yapılabilir.

Bu çalışmadan çıkan bir yan sonuç ise içeriye ve dışarıya verdiğimiz istatistiklerin farklı olmasıdır. Maalesef Fefco’da yayınlanan istatistiklerimiz daha doğru görünmektedir.

Tepav’ın perakende güven endeksi çalışmasına göre (2) elektronik, audio vb cihazların satış beklentileri oldukça iyidir. Uzak eğitim, tüketicileri tablet vs almaya yöneltmiş olmalı. Yani yaptığım analiz oldukça garantilidir. Büyük ihtimalle sektörümüz, zaruri olan ürünler için %80-85 gibi çalışmak zorundadır. Veya hiç bir ürün grubunun sevk edilmesi söz konusu olamaz.

Kaynaklar

(1) Risi’de 27 mart 2020’de yayınlanan “RISI slashes US box shipment forecast for 2Q, 3Q, seen dramatic decline even with busy March, April” başlık yazı

(2) https://www.tepav.org.tr/tr/haberler/s/10107

Oluklu mukavva sanayinde, verimlilik üzerine bazı tespitler

Oluklu mukavva sanayinde, verimlilik üzerine bazı tespitler

Bu yazıda, Fefco üyesi ülkelerin kişi başına satış miktarları kıyaslanarak

http://www.fefco.org/sites/default/files/documents/Fefco_AnnualEvaluation_2011.pdf adresinden derlenen, 2011 yılı Fefco istatistikleri şu şekildedir.

	milyon m2	bin ton	üretimde çalışanların sayısı	toplam çalışan kişi sayısı	yalnızca üretimde çalışanların verimliliği  1000m2/kişi	tüm  çalışanların verimliliği  1000m2/kişi	yalnızca üretimde çalışanların verimliliği  ton/kişi	tüm  çalışanların verimliliği  ton/kişi
Avusturya	902	432	1.252	1.692	720,4	533,1	345,0	255,3
Belçika	963	503	1.633	2.075	589,7	464,1	308,0	242,4
Hırvatistan	215	102	473	620	454,5	346,8	215,6	164,5
Çek Cumhuriyeti	855	430	1.113	1.433	768,2	596,7	386,3	300,1
Finlandiya	280	139	690	913	405,8	306,7	201,4	152,2
Fransa	5.530	2.930	bilinmiyor	bilinmiyor	bilinmiyor	bilinmiyor	bilinmiyor	bilinmiyor
Almanya	9.239	4.841	12.724	17.972	726,1	514,1	380,5	269,4
Macaristan	477	228	1.018	1.429	468,6	333,8	224,0	159,6
İtalya	6.361	3.613	5.770	12.950	1.102,4	491,2	626,2	279,0
Hollanda	1.211	673	1.387	2.111	873,1	573,7	485,2	318,8
Norveç	193	92	320	515	603,1	374,8	287,5	178,6
Polanya	2.937	1.483	4.006	5.771	733,2	508,9	370,2	257,0
Portekiz	663	bilinmiyor	1.085	1.354	611,1	489,7	bilinmiyor	bilinmiyor
Romanya	498	243	1.200	1.620	415,0	307,4	202,5	150,0
Slovakya	128	68	256	360	500,0	355,6	265,6	188,9
İspanya	4.229	2.314	7.570	10.100	558,7	418,7	305,7	229,1
İsveç	661	326	1.268	1.776	521,3	372,2	257,1	183,6
İsviçre	471	247	918	1.332	513,1	353,6	269,1	185,4
Türkiye	3.234	1.705	5.517	8.054	586,2	401,5	309,0	211,7
İngiltere	3.870	1.783	7.106	10.766	544,6	359,5	250,9	165,6
	42.917	22.152	55.306	82.843	776,0	518,1	400,5	267,4

Yapılacak analizde doğru verilere ulaşabilmek için, Fransa ve Portekiz gibi eksik verisi olanlar ve ağırlıkla oluklu mukavva levha satışı yapan şirketlerin çokluğu nedeni ile istatistikleri çok yüksek değerler veren İtalya çalışmanın dışında bırakılmıştır.

Yalnızca üretimde çalışanlar açısından bakıldığında, en verimli olan ülkeler şu şekilde sıralanmaktadır:

	yalnızca üretimde çalışanların verimliliği  1000m2/kişi			tüm  çalışanların verimliliği  1000m2/kişi
Hollanda	873,1		Çek Cumhuriyeti	596,7
Çek Cumhuriyeti	768,2		Hollanda	573,7
Polonya	733,2		Avusturya	533,1
Almanya	726,1		Almanya	514,1
Avusturya	720,4		Polonya	508,9
Norveç	603,1		Belçika	464,1
Belçika	589,7		İspanya	418,7
Türkiye	586,2		Türkiye	401,5
Avrupa ort.	626,7		Avrupa ort.	443,0

İki tabloda da Hollanda ile Çek Cumhuriyetinin ilk 2 sırayı paylaşması ilginç bir durumdur. Teknolojik olarak, önde olması beklenen, Almanya’nın (en çok üretimi gerçekleştirmesine rağmen) geride kalması ise daha ilginç bir sonuçtur. Muhtemelen Almanya, kutu makinesi yatırımlarında geri kalmış durumdadır. Toplam çalışan verimliliğinde ilk 5 ülke kişi başına 500 bin m2’den fazla satış gerçekleştirmektedir. Ülkemiz, 401.500 m2 ile ancak 8’ncidir ve Avrupa ortalamasının bile altındadır.

Türkiye’de çoğunlukla m2/kişi yerine ton/kişi şeklinde bakılmaktadır. Benzer sıralamalar ton/kişiye göre yapılırsa:

	yalnızca üretimde çalışanların verimliliği  ton/kişi			tüm  çalışanların verimliliği  ton/kişi
Hollanda	485,2		Hollanda	318,8
Çek Cumhuriyeti	386,3		Çek Cumhuriyeti	300,1
Almanya	380,6		Almanya	269,4
Polonya	370,2		Polonya	257,0
Avusturya	345,0		Avusturya	255,3
Türkiye	309,0		Belçika	242,4
Belçika	308,0		İspanya	229,1
İspanya	305,7		Türkiye	211,7
Avrupa ort.	322,2		Avrupa ort.	227,7

İlk 5 ülke küçük sıra değişiklikleri ile aynı kalmaktadır. Ülkemiz yalnızca üretimde çalışanlar açısından bakıldığında ilk 5’in hemen ardında iken; tüm personel açısından bakıldığında ise daha gerilerdedir. Bu durum, hem çalışan verimliliğine odaklandığımız hem de üretim dışında yeterinde otomasyona ağırlık vermediğimizi ve belki de dışarıdan temin edilebilecek bazı hizmetleri dahi kendi bünyemizde yaptığımızı göstermektedir.

Ne yaparsak verimliliğimizi arttırabiliriz?

·         2,5 metreden daha dar oluklu hattı kurmamak, varsa mevcutları genişletmek gerekir.

·         Yatırımı, yalnızca makine fiyatı olarak görmeyip; uygun yerleşim, yeterince otomasyon ve mümkün olan en az sayıda kişiyle çalışacak sistemin maliyeti olarak hesaplamalı.

·         Teknoloji seçimini iyi yapmak gerekir. Teknoloji, üretilecek kutu tipinden, nasıl bir pazara hitap edeceğimize, o pazardaki ortalama sipariş sayısına, işi nasıl kurguladığımıza dek pek çok faktörden etkilenmektedir. Bazen en modern teknolojiyi satın almak, verimlilik artışını getirmeyebilir.