E-Ticaret Ambalajında Tasarım Trendleri

Ağustos ayının sonlarında e-ticaret ambalajlarıyla ilgili, kaynaklardaki ilk iki yazıyı okudum.

Tüketiciler E-Ticarete Geçtiğine Göre Ambalaj Tekrar Düşünülmeli

İlk yazıda, Covid-19 salgının tüketicilerin satın alma alışkanlıklarını değiştirdiğinden yola çıkarak; “bu ambalajlar market rafına göre tasarlanmış, ama artık tüketicilerin yarısı online alım yapıyor” şeklinde eleştiri getiriliyor. Özellikle deterjan plastikleri ile teneke ve cam ambalajların değişmesi gerekebileceği vurgulanıyor. Yazar, ambalaj tasarımlarının e-ticarete uygunluk bakımından incelenmesini ve düşürme ile kenar ezilme (ECT) testleri uygulanmasını tavsiye ediyor.

Sürdürülebilirlik ve Daha Az Fire için DS Smith’in Döngüsel Tasarım Prensipleri

İkinci yazıda ise yaptırdığı bir araştırmaya dayanarak, DS Smith’in Döngüsel Tasarım Prensipleri gerekçeleriyle birlikte açıklanıyor. Araştırmadan (yazıda geçen) bazı bulgular şöyledir:

Araştırmaya katılanların %93’ü satın aldıkları ürünün ambalajında boşluk olduğunu söylerken; %73’ü kutunun yarısı veya fazlası boştu demişler.

%54’ü ise içinde boşluk olan ambalajla ürün gönderenden tekrar alış veriş yaparken iki kez düşüneceğim demiş.

Katılımcıların %60’ı e-ticaretten aldıkları ürünlerin ambalajında %25’den fazla boşluk olduğunu bildirmiş.

Bu maddeye dayanarak, daha iyi ambalaj tasarımlarının dünya genelinde yıllık 46 milyar USD lojistik maliyetini düşürebileceği hesaplanmış.

Bir başka bulguya göre, Asya’dan diğer ülkelere giden konteynerlerde %24 boşluk olduğu ve bu ortadan kaldırılabilirse, 122 milyon ton karbon dioksit emisyonuna engel olunabileceği de hesaplanmış.

Bu sonuçlardan yola çıkılarak DS Smith şu prensipleri koymuş:

• Ürünü ve markayı koru: Zayıf ambalaj nedeniyle içindeki ürün hasarlanıyorsa, bunun çevresel ve ekonomik sonuçları olur. Tasarımcı, tasarladığı ambalajın içindeki ürünü koruyacağından emin olmalıdır.
• Gereğinden fazla ambalaj malzemesi kullanma: Ambalaj malzemelerini optimize et, kaynakları koru ve fireyi azalt.
• Tedarik zinciri verimliliği için tasarla: Stoklama ve depo optimizasyonu, müşterinin fabrikası ve ambalajlama hattı, dolu kutunun istiflenmesi ve kamyona yüklenmesi,...gibi bütün adımları dikkate alan bakış açısıyla tasarla.
• Kullanılacak ambalaj malzemesi: Kalite, mukavemet ve geri dönüştürülebilme başlıca malzeme seçim kriterleridir. Geri dönüştürülmüş kağıtlardan üretilmiş ambalajı tercih edildiğinde, sürdürülebilirlik bakımından artı değer yaratılmış olur.
• Daha iyi bir çözüm vardır: Kendimizi (ambalaj tasarımcı ve üreticisi) ve müşterilerimizi, döngüsel ambalaj çözümleri için zorlamalıyız.

Başka Görüşler

Konuyla ilgili başka ne var diye araştırdığımda, 3 ve 4’deki kaynakları buldum. E-ticaret ambalajlarında yedi kadar tasarım trendinden bahsediliyor, bunlardan altısı aşağıdadır: 

• Sürdürülebilir ve çevre dostu ambalajlar: Kutu ebatlarını küçültme, ürünleri dökme (yani ambalajsız) yükleme, ambalajı geri alma, karbon emisyonunu azaltan nakliye şekillerini tercih etme, sunulan alternatifler arasından en sürdürülebilir olanı tercih etme, geri dönüştürülmüş malzemeden üretilen ambajı tercih etme,...gibi hususlar sürdürülebilirliği destekleyen eylemler olarak görülüyor. Ayrıca geri dönüşüm ve karbon emisyonu gibi konulara dikkat eden toptancı ve üreticilerle çalışma tavsiye ediliyor.
• Plastitiğin aleyhine esen rüzgarlar: Plastiğin sağlamlık ve esnekliğini inkar etmek mümkün değil. Ancak dünyanın çeşitli yerlerinde başlayan plastik poşet, plastik şişe, plastik tutucular/sap yasakları; plastik ambalajların yeterince toplanmadığı ve geri kazanılmadığındandır. Çevre hassasiyeti giderek yükselmektedir.

• Markanız ambalajın üzerinde basılı olmalı: Müşterinizle bağ kurmak istiyorsanız, çok küçük bir işletme olsanız bile markanızı, logonuzu ve gerekli diğer bilgileri ambalajın üzerinde olmalıdır.
• Renk ve grafik: İç ambalajlar daha renkli, daha dikkat çekici olmaya gayret edecek. Parlak pembe, parlak sarı ve metalik renkler tüketicileri cezbeden renkler olacak. Buna karşılık dış ambalajın üzerindeki grafik daha basit tasarlanmış ve gereken her türlü bilgiyi (logo, üretici, ürün, vb bilgiler) kolayca okunabilir olmalı.
• E-ticarete uygun ambalaj: Hafif, kolay taşınabilen/istiflenebilen, üzerinde markanız olan ve ekonomik olmalıdır. E-ticaret ambalajının birincil görevi içindeki ürünü sağlam olarak tüketiciye ulaştırmaktır. İkincil görev ise markanızın bilinirliliğini arttırmasıdır.

• Kutudan çıkarma: Satın alınan ürün kutudan çıkınca, kurulmuş-kullanıma hazır olmalı. Demonte veya çeşitli parçaları başka termoform plastiklerin/kutuların içinde olmamalı.

Yorum

Evet e-ticaret giderek artıyor ve artmaya devam edecek. İlk yazıdak görüşlere katılıyorum, e-ticaret arttığına göre mevcut ambalajlar gözden geçirilmeli. İnternet üzerinden satış yapanlar, ilgili uzmanlara ve/ya ambalaj üreticilerine kullandıkları ambalajları detaylıca inceletmeli.

Bizzat yaşadığım bir olay bana yazarın haklılığını gösterdi. Bir kaç ay önce internetten 2 litre kolonya sipariş etmiştim. Geldiklerinde birinin ağzı açılmış ve yarısı dökülmüştü. Çünkü dış ambalaj uygun değildi.

Plastiğin aleyhine esen rüzgarlar olsa da pandemi döneminde plastik ambalajlı gıda tüketim artmıştır. Atık plastikleri geri toplama ve dönüştürme gayretleri artacaktır. Esas konu kullanılmış plastik ambalajları geri toplamaktır.

Son kaynak dijital baskıyı da bir trend gibi vermiş ama ben katılmıyorum. Dijital, diğer baskı tekniklerine göre yalnızca az adetler basılacaksa avantaj sağlıyor. Ofset veya süper fleksodan daha farklı/güzel imaj vermiyor.

Kaynaklar:

(1) https://www.plasticstoday.com/packaging/rethinking-packaging-consumers-shift-ecommerce

(2) DS Smith launches “Circular Design Principles” to eliminate waste, drive sustainability in packaging. www.risiinfo.com da 17 Ağustos 2020’de yayınlanan yazı

(3) https://www.eventige.com/blog/trending-ecommerce-packaging-design#:~:text=There%20is%20a%20growing%20demand,clear%20and%20easy%20to%20read.&text=Brand%20colors%2C%20labels%20and%20logos,package%20apart%20from%20the%20rest.

(4) https://katanamrp.com/blog/package-trends-for-ecommerce/

Dijital Baskıya Nasıl Girmeli?

Bu konuyu ilkin dijital baskı başlığı ile 12 Ocak 2014 tarihinde yazdım. Haziran başında gittiğim Drupa fuarında, hemen her türlü malzeme üzerine dijital baskı yapıldığını gördüm.

İki tür makine yaklaşımı belirgin hale gelmiş: Barberan ve HP gibi şirketler, bir hat ile (belki biraz pahalı) ama uzun vadeli çözümler sunuyorlar.

Karşılarında ise Xante ve Wonder gibi nispeten daha küçük ve ucuz ama baskı kalitesi (ilk gruba göre) biraz daha düşük olan makineler öneriyorlar.

Fuardaki dijital teknolojiler hakkında en kapsamlı (en iyi değerlendiren ama yalnızca büyük makineleri açıklayan) yazıyı International Paper Board dergisinin Temmuz 2016 sayısında, ‘The World has gone Digital Crazy!’ başlığı altında okumak mümkündür. Bu yazının internet linki, yazımın altındadır.

Baskı kalitesi, hem kullanılan kağıdın hem de kullanılan mürekkebin etkisinde iken; makinedeki ink jet sayısından da etkilenmektedir. Nitekim baskı kalitesi konusunda çok iddialı olan Barberan, Jetmaster’ına CMYK’ya ilave 2 renk daha koymuş.

Sektörümüze Etkileri

Dijital baskının ilk ortaya çıkış amacı (veya sizin beklentiniz), hem ofsete en yakın alternatif olmak hem de hızlı olmak ise sanki ikinci grubun yaklaşımı biraz daha doğru gibi. Buna karşılık bu türlü (yani Xante veya Wonder gibi) makinelerin, yüksek baskı kalitesinde yoğun baskılar yapamadığı da bilinen bir gerçek. Ülkemizde de bulunan bir yabancı grup, ellerinde 4 tane küçük/ucuz makine varken, HP ile görüştüğünü anlatmıştır.

Hemen tüm makine üreticileri, mürekkebi benden alacaksın derken; HP (konuşabildiğim üreticiler arasında) makineyi satmak yerine kiralamayı da öneren tek şirket idi.

Ayrıca HP, preprint baskı anlayışını da dijital hale getirmiş ve satmış durumda. HP, dijitali diğer baskı yöntemlerine uygulamış olması onu biraz daha öne geçirmiş gibi görünüyor.

Fuarda karşılaştığım ziyaretçilerin büyük çoğunluğu ofset baskı işletmeleri idi. Bu kişiler, dijital baskının kendi işlerinin önemli bir kısmını bitireceğini, oluklu fabrikaları ise yeni bir iş imkanını anlamış durumdalar. Bu nedenle de teklif alan ofsetçileri de oluklu fabrikalarını da gördüm.

Oluklu mukavva fabrikaları (daha doğrusu, orta ve küçük ölçekli olanları) ofset baskılı işleri almak ve dijital olarak üretme imkanına kavuşacaklar.

Benzeri iş hacmindeki bazı fabrikaların, display/stand adlarla anılan rafların üretimine kayması olasıdır.

Mevcut durumda az adetli olduğu için fahiş fiyata satılan bazı ofset ambalajlar, hızla dijitale dönecek ve ucuzlayacaktır.

Fuarla aynı günlerde BHS ile Screen Graphic and Precision Solutions şirketleri, oluklu hattında dijital baskı yapma amaçlı teknoloji geliştireceklerini açıkladılar. Konuya ilişkin duyuru, yazımın altındaki ikinci linktedir.

Bu girişim, dijital baskının daha da hızlanması anlamına gelir ki; sanki preprint teknolojisi olukluya taşınmış gibi (belki de daha fazlası) olacaktır.

Konuya İlişkin Endişem

‘High graphics’ makinelerde olduğu gibi, oluklu fabrikalarının dijital baskı makinelerinden üçer-beşer alıp, kutuyu doğru fiyatta satmaması/satamamasıdır. Yüksek kaliteli baskı yapan makineler sektörde çoğaldıkça, bu ürünlerin karlılıkları dramatik olarak azalmıştır.

Peki Ne Yapmalı?

Pazardan emin değilsek, ucuz makinelerden bir tane alıp-pazarı test etmek mantıklı bir çözüm gibidir.

Müşteri ile iyi bir kontratınız varsa, daha pahalı çözümlere yönelmek daha akıllıcadır.

Ya da BHS ile Screen’in çözümünü de bekleyebilirsiniz.

Yazıda atıfta bulunulan adresler:
http://www.thepackagingportal.com/features/the-world-has-gone-digital-crazy
http://www.screen.co.jp/ga_dtp/en/news/2016/06/gpn160601e.html

Dijital baskı, oluklu mukavva ambalaj sektörünü nasıl etkiler?

Oluklu mukavva kutulara, dijital baskı yapılabileceğinden ilk kez Bobst’un bir sunumu ile haberdar oldum. Daha sonra aşağıdaki Xante ( www.xante.com ) makinesinin broşürünü görünce, dijital baskıyı bir araştırayım dedim.

http://whattheythink.com/articles/66614-digital-printing-corrugated-packaging-holy-grail-third-rail/
Yukarıda linkini verdiğim makaleyi, özetleyerek açıklıyorum:

·         1990’ların sonlarında geliştirilen dijital baskıyı, oluklu üreticileri bitmiş kutuya ilave baskı yapmaktan öteye gitmez diye anlamışlar. (Yukarıdaki Xante makinesinde olduğu gibi.) Teknoloji, giderek ilerlemiş ve kullanılabilirliği artmış.

·         Dijital baskının, diğer baskı teknikleri için yıkıcı (disruptive technology) olması bekleniyor. Bu nedenle, Bobst, KBA, Heidelberg ve ManRoland; dijital baskıyı geliştirmeye çalışan şirketlerle işbirliği anlaşmaları imzalamışlar.

·         Başlangıçta dijital baskı makinelerini üreten lider kurumlar; Kodak, Epson, Konica, Minolta, Oce/Canon, Xerox, FujiFilm ve Screen iken, yalnızca son Drupa fuarına katılan üretici sayısı 30’u aşmış.

·         Yüksek kaliteli baskılı (high graphics) işlerin ancak 15-20%’i dijital baskı tekniğine uygunmuş. Uygunluğun nedenleri ise sipariş miktarının azlığı, baskı ayarının zorluğu, acil sipariş olması, hazırlık süresinin kısalığı gibi nedenlermiş.

·         Amerika’da oluklu mukavva pazarının yıllık cirosu 30 milyar dolar iken, dijital baskının cirosu şimdilik 1 milyar imiş. Eğer dijital baskı makinelerinin hızı arttırılabilinirse, 1 milyar çok kısa zamanda 3 milyara çıkar ve toplam pazarın 10%’una ulaşabilirmiş.

·         Yukarıda adı geçen üreticilerin makineleri saatte 600 m2’ye kadar baskı yapabilirken; Barberan adlı bir firmanın çok yeni anons ettiği bir makine saatte 4500 m2’den daha büyük baskı hızına ulaşmış. Adı geçen makinenin oluklu mukavva ile çalışırken videosu aşağıdaki linkten izlenebilir: http://www.youtube.com/watch?v=tUPUjCOZZ8E&list=PLl5c1fToax0L9dIPXSP7p-hSFakvmt7vG

·         Dijital baskıya yatırım yapmanın 4 gerekçesi varmış:

İlave müşteri portföyü yaratır

Mevcut müşterilere, versiyon çözümleri sunar ve “problem çözücü”

olursunuz

Gelişecek bir pazarda yerinizi almış olursunuz

Markalar için versiyonlu ambalajlar üretirsiniz. Ör: CocaCola’nın isim yazan

tenekeleri.

·         Benim düşüncelerim ise:

Dijital baskı, olukludan önce, ofset baskıyı ve etkileyecektir. Dijital teknoloji üreticileri ile ilk işbirliği anlaşmalarını yapanların çoğunluğunun ofset makinelerini üretenler olması buna delildir.

Şimdilerde, kutunun üzerine ilave etiket yapıştırılarak açıklanan; renk, ebat, model, malzeme, alıcı/dağıtıcı,…gibi bilgiler yani versiyonlar dijital baskının kullanılırlığını arttıracaktır.

İnternet üzerinden alışveriş de dijital baskıyı desteklemektedir. Bir gün, adınızın-adresinizin kutunun üzerine basıldığını (etiket yok) veya hediye gönderenin mesajını kutu üzerinde okuduğunuzu görme ihtimaliniz çok yüksek.

Bobst veya bir başkası, dijital baskılı kutu makinesini anons ettiğinde; oluklu ambalaj sektörü için yeni bir çağ başlayacaktır. Yeni çağda, oluklu mukavvayı üretenler ile kutuyu üretenler giderek ayrı sektörler olacaktır.

OLUKLU MUKAVVA AMBALAJ SEKTÖRÜNDE TRENDLER

2012  yılı  kasım  ayında  gerçekleştirilen,  International  Containerboard  Conference’de            BOBST ( www.bobst.com )  oluklu mukavvadaki  mevcut  global trendleri  

( http://www.risiinfo.com/events/ic_conf/presentations_2012/Kentopp.pdf  ) şu şekilde özetlemiştir:

Raf ambalajı talebinde artış:

-Birlikte kullanılan veya birbirini tamamlayan ürünler aynı paket içinde sunuluyor.

-Hurda esaslı  kağıtların tüketimi tercih ediliyor.

-Kullanım kolaylığı sağlayan ve çevre konusunda duyarlı ambalajlar öne çıkıyor.

Perakende zincirlerinin gelişimi ve raf ambalajının nasıl olması gerektiği hususunda, aşağıdaki linkten daha çok bilgi alınabilir:

( http://www.aiccbox.org/Meeting/presentations_f05/JWvdVeen-AICCpres2005-Handout-part1.pdf

)

Yüksek nitelikli makinelere olan talep artışı:

-Eski iki makine yerine bir yeni makine. Çalışan sayısından ve daha az kapalı alan kullanımı için bir zorunluluk.

-RapidSet makineler. Çalışma sırasında ayar yapma  ve daha hızlı çalışmaya imkan sağlıyor.

-Otomasyon. Daha az personelle çalışmak için, prefeeder, paletizer, breaker kullanımında artış.

-Daha becerikli makineler. Çok farklı ebatları çalışabilen makinelerin yanında, tek geçişte yüksek grafik basabilen makineler.

-Sıfır hatalı ambalaj üretimi. Hatalı kutunun stacker tarafından ayrılması, tutkala yönelik sürme kontrolleri ve katlama kusurlarının otomatik denetimi; hali hazırda mümkündür. Ayrıca  daha önceki çalışmaya göre baskı alanını ve rengi kontrol eden sistemlerin yanında; baskıdaki registeri kontrol edip-uygun olmayan levhayı dışarı atan ve ve printeri otomatik ayarlayan makineler de kullanımdadır.

Bobst gelecekte makinelerin şöyle olacağını öngörmektedir:

-Prosese daha hakim. Gelen işin levhalarını takip edebilme.

-Otomatik iş değişimi. Kullanılacak kalıp/klişe RFID ile takip edilecek.

-ERP’yle bağlı.

-Aynı makinede hem flexo hem de dijital baskı yapma mümkün olacaktır.

Bu özellikleri sayesinde, geleceğin makineleri;  sürekli kalite kontrolü yapan, kullanımı kolay olan ve çevreye en az zarar veren teknolojilere haiz olacaktır. Bobst, geleceğin makinelerinin; ebat, kalınlık, kamburluk ve rutubeti de kontrol edeceğini öngörmektedir.

Dijital baskının gelişimi:

Dijital baskı tekniği, önceki döneme göre artan  oranlarda kullanılmaktadır.

Baskı konusunda, Bobst’a ilaveten Dupont, Industry Executive Panel FPPA Conference’te                       ( http://www.slideworld.com/slideshow.aspx/Industry-Executive-Panel-FPPA-Conference-ppt-804089 )

-Dijital baskı geçiş hızlanacak.

-Kuzey Amerika’daki yüksek kaliteli baskıya yönelme, dünyaya yayılacak.

-Düşük gramajlı kağıtların kullanımı baskı zorluğunu arttıracak.

-Daha hafif asetat (klişe monte edilmiş halde) zorunlu olacak.

Demektedir.

Dijital baskıya geçişi hızlandırmak için, daha hafif ondüle kağıdı kullanımını sağlayacak yeni teknoloji anons edeceğinden  bahsetmektedir.

Özetlemek gerekirse:

-Daha çok raf ambalajı üretmeye hazır olamlıyız.

-Makinelerimiz daha akıllı/yetenekli, daha hızlı (ve daha pahalı) olacak. Ve hatta kendi kendine kalite kontrolü yaparak; gerekli aksiyonları alacak.

-Çalışan sayımız azalacak. Robotlar görmeye alışacağız.

-Dijital baskıyı kullanmak zorunda kalacağız.