E-Ticaret Ambalajında Tasarım Trendleri

Ağustos ayının sonlarında e-ticaret ambalajlarıyla ilgili, kaynaklardaki ilk iki yazıyı okudum.

Tüketiciler E-Ticarete Geçtiğine Göre Ambalaj Tekrar Düşünülmeli

İlk yazıda, Covid-19 salgının tüketicilerin satın alma alışkanlıklarını değiştirdiğinden yola çıkarak; “bu ambalajlar market rafına göre tasarlanmış, ama artık tüketicilerin yarısı online alım yapıyor” şeklinde eleştiri getiriliyor. Özellikle deterjan plastikleri ile teneke ve cam ambalajların değişmesi gerekebileceği vurgulanıyor. Yazar, ambalaj tasarımlarının e-ticarete uygunluk bakımından incelenmesini ve düşürme ile kenar ezilme (ECT) testleri uygulanmasını tavsiye ediyor.

Sürdürülebilirlik ve Daha Az Fire için DS Smith’in Döngüsel Tasarım Prensipleri

İkinci yazıda ise yaptırdığı bir araştırmaya dayanarak, DS Smith’in Döngüsel Tasarım Prensipleri gerekçeleriyle birlikte açıklanıyor. Araştırmadan (yazıda geçen) bazı bulgular şöyledir:

Araştırmaya katılanların %93’ü satın aldıkları ürünün ambalajında boşluk olduğunu söylerken; %73’ü kutunun yarısı veya fazlası boştu demişler.

%54’ü ise içinde boşluk olan ambalajla ürün gönderenden tekrar alış veriş yaparken iki kez düşüneceğim demiş.

Katılımcıların %60’ı e-ticaretten aldıkları ürünlerin ambalajında %25’den fazla boşluk olduğunu bildirmiş.

Bu maddeye dayanarak, daha iyi ambalaj tasarımlarının dünya genelinde yıllık 46 milyar USD lojistik maliyetini düşürebileceği hesaplanmış.

Bir başka bulguya göre, Asya’dan diğer ülkelere giden konteynerlerde %24 boşluk olduğu ve bu ortadan kaldırılabilirse, 122 milyon ton karbon dioksit emisyonuna engel olunabileceği de hesaplanmış.

Bu sonuçlardan yola çıkılarak DS Smith şu prensipleri koymuş:

• Ürünü ve markayı koru: Zayıf ambalaj nedeniyle içindeki ürün hasarlanıyorsa, bunun çevresel ve ekonomik sonuçları olur. Tasarımcı, tasarladığı ambalajın içindeki ürünü koruyacağından emin olmalıdır.
• Gereğinden fazla ambalaj malzemesi kullanma: Ambalaj malzemelerini optimize et, kaynakları koru ve fireyi azalt.
• Tedarik zinciri verimliliği için tasarla: Stoklama ve depo optimizasyonu, müşterinin fabrikası ve ambalajlama hattı, dolu kutunun istiflenmesi ve kamyona yüklenmesi,...gibi bütün adımları dikkate alan bakış açısıyla tasarla.
• Kullanılacak ambalaj malzemesi: Kalite, mukavemet ve geri dönüştürülebilme başlıca malzeme seçim kriterleridir. Geri dönüştürülmüş kağıtlardan üretilmiş ambalajı tercih edildiğinde, sürdürülebilirlik bakımından artı değer yaratılmış olur.
• Daha iyi bir çözüm vardır: Kendimizi (ambalaj tasarımcı ve üreticisi) ve müşterilerimizi, döngüsel ambalaj çözümleri için zorlamalıyız.

Başka Görüşler

Konuyla ilgili başka ne var diye araştırdığımda, 3 ve 4’deki kaynakları buldum. E-ticaret ambalajlarında yedi kadar tasarım trendinden bahsediliyor, bunlardan altısı aşağıdadır: 

• Sürdürülebilir ve çevre dostu ambalajlar: Kutu ebatlarını küçültme, ürünleri dökme (yani ambalajsız) yükleme, ambalajı geri alma, karbon emisyonunu azaltan nakliye şekillerini tercih etme, sunulan alternatifler arasından en sürdürülebilir olanı tercih etme, geri dönüştürülmüş malzemeden üretilen ambajı tercih etme,...gibi hususlar sürdürülebilirliği destekleyen eylemler olarak görülüyor. Ayrıca geri dönüşüm ve karbon emisyonu gibi konulara dikkat eden toptancı ve üreticilerle çalışma tavsiye ediliyor.
• Plastitiğin aleyhine esen rüzgarlar: Plastiğin sağlamlık ve esnekliğini inkar etmek mümkün değil. Ancak dünyanın çeşitli yerlerinde başlayan plastik poşet, plastik şişe, plastik tutucular/sap yasakları; plastik ambalajların yeterince toplanmadığı ve geri kazanılmadığındandır. Çevre hassasiyeti giderek yükselmektedir.

• Markanız ambalajın üzerinde basılı olmalı: Müşterinizle bağ kurmak istiyorsanız, çok küçük bir işletme olsanız bile markanızı, logonuzu ve gerekli diğer bilgileri ambalajın üzerinde olmalıdır.
• Renk ve grafik: İç ambalajlar daha renkli, daha dikkat çekici olmaya gayret edecek. Parlak pembe, parlak sarı ve metalik renkler tüketicileri cezbeden renkler olacak. Buna karşılık dış ambalajın üzerindeki grafik daha basit tasarlanmış ve gereken her türlü bilgiyi (logo, üretici, ürün, vb bilgiler) kolayca okunabilir olmalı.
• E-ticarete uygun ambalaj: Hafif, kolay taşınabilen/istiflenebilen, üzerinde markanız olan ve ekonomik olmalıdır. E-ticaret ambalajının birincil görevi içindeki ürünü sağlam olarak tüketiciye ulaştırmaktır. İkincil görev ise markanızın bilinirliliğini arttırmasıdır.

• Kutudan çıkarma: Satın alınan ürün kutudan çıkınca, kurulmuş-kullanıma hazır olmalı. Demonte veya çeşitli parçaları başka termoform plastiklerin/kutuların içinde olmamalı.

Yorum

Evet e-ticaret giderek artıyor ve artmaya devam edecek. İlk yazıdak görüşlere katılıyorum, e-ticaret arttığına göre mevcut ambalajlar gözden geçirilmeli. İnternet üzerinden satış yapanlar, ilgili uzmanlara ve/ya ambalaj üreticilerine kullandıkları ambalajları detaylıca inceletmeli.

Bizzat yaşadığım bir olay bana yazarın haklılığını gösterdi. Bir kaç ay önce internetten 2 litre kolonya sipariş etmiştim. Geldiklerinde birinin ağzı açılmış ve yarısı dökülmüştü. Çünkü dış ambalaj uygun değildi.

Plastiğin aleyhine esen rüzgarlar olsa da pandemi döneminde plastik ambalajlı gıda tüketim artmıştır. Atık plastikleri geri toplama ve dönüştürme gayretleri artacaktır. Esas konu kullanılmış plastik ambalajları geri toplamaktır.

Son kaynak dijital baskıyı da bir trend gibi vermiş ama ben katılmıyorum. Dijital, diğer baskı tekniklerine göre yalnızca az adetler basılacaksa avantaj sağlıyor. Ofset veya süper fleksodan daha farklı/güzel imaj vermiyor.

Kaynaklar:

(1) https://www.plasticstoday.com/packaging/rethinking-packaging-consumers-shift-ecommerce

(2) DS Smith launches “Circular Design Principles” to eliminate waste, drive sustainability in packaging. www.risiinfo.com da 17 Ağustos 2020’de yayınlanan yazı

(3) https://www.eventige.com/blog/trending-ecommerce-packaging-design#:~:text=There%20is%20a%20growing%20demand,clear%20and%20easy%20to%20read.&text=Brand%20colors%2C%20labels%20and%20logos,package%20apart%20from%20the%20rest.

(4) https://katanamrp.com/blog/package-trends-for-ecommerce/

E-Ticaret Kolileri Üzerine Tavsiyeler

Önceki iki yazıda, e-ticaretten alış veriş yapan müşteri ne istiyor ve büyük şirketler neler yapmış konuları üzerinde durmuştum. Bu yazıda ise, resimdeki gibi bir otomatik ambalajlama hattı olmayan (yani standart boyutlarda kutular

 

kullanan) e-ticaret şirketlerinin ambalaj konusunu nasıl ele alması gerektiği hususundaki görüşlerimi maddeler halinde toparlayacağım. (Aşağıda ambalaj, kutu, koli, dış ambalaj gibi kavramlar ile oluklu mukavva kutu kast edilmektedir.)

İç ambalaj

Süper market rafı için tasarlanmış iç ambalaj, e-ticarete uygun olmayabilir. İç ambalaj olmadan, ürün kutuya konulabilir mi?

Mümkün olduğunca demonte ürünleri montajlı göndermeye çalışmak gerekir. Bu durumda iç ambalaj boyutları küçülebilir.

İç ambalajın kolay açılır, nereden açılması gerektiği kolayca anlaşılır olmalıdır. Isıyla şekil verilen plastik ambalajlar hakkında çok fazla eleştiri bulunmaktadır. Ürün bu türlü plastikleri mecbur kılıyorsa, en aza indirilmelidir.

Tedarik zinciri

Nakliye ve dağıtım modeli kutu kalitesini etkileyen en önemli faktörlerden biridir.

Forklift vb makineyle de yapılsa indi-bindi sayısı arttıkça, daha mukavim kutu seçilmelidir.

Dolu kutunun düzgün istiflenmiş palet veya kasa ile hareket etmesi avantaj getirir.

Ambalajın depolanma ve stokta durma süresi uzadıkça kutu kalitesi artmalıdır.

Ambalajın maruz kaldığı ortam koşulları, üretileceği kağıtların cins ve gramajlarını arttırır.

Kutu Boyutu

Otomatik kutu yapma makinesi yoksa, başlangıçtaki en önemli sorun optimum kutu ebatlarını ve kaç farklı kutu olacağına karar vermektir. Paketlenecek ürünün en ve boyunu sabit tutup, yüksekliği değiştirmek suretiyle kutular tasarlanabileceği gibi yüksekliğin sabit tutularak ebat seçimi de düşünülebilir. Gönderilecek ürün cinsine (elektronik, kitap, oyuncak vs) göre iki yöntemin de avantajları ve dezavantajları söz konusudur.

Müşterilerin hangi ürünleri daha çok ve birlikte aldığı kutu boyutlarını etkiler. Ürün cinsi bazında satış tahmini yapmak elzemdir. Alışveriş sepetini büyütmek (X TL’nin üzerinde kargo bedava gibi) kutu ebadının da büyümesi demektir. Ancak toplam ambalaj maliyetini düşürür.

Kutu içindeki boşluklar, ebat seçiminin bir sonucudur. Boşlukların nasıl doldurulacağı (veya doldurulmadan gönderileceği) iyice düşünülmelidir. Kutu içinde gönderilen ürünün oynaması, ürüne zarar verir. Balonlu naylon gibi kolay doldurma yöntemleri yanında kağıt-karton kırpıntısına kadar çeşitli yöntemler vardır. Kağıt esaslı yani koliyle birlikte geri kazanılacak malzemeler tercih edilmelidir.

Bazı ürünler, kutuya konulmadan etrafının koruyucu bir malzeme (streç gibi) ile sarılması gerekebilir. Bu operasyon, kutudan başka (zarf gibi) ambalajların kullanımını destekleyebilir.

Tasarım

Kutu tipi ve kapatma şekli ambalaj tasarımcısının işidir. Yukarıdaki A.box herkesin bildiği kutu şeklidir ve en çok kullanılandır. Ancak e-ticaret ambalajı olarak standart kutunun tercih edilmesi; paketleme süresinin uzaması, açarken içindeki ürüne hasar verilmesi,…gibi sıkıntılar yaratabilir. Bunca yıllık deneyimden sonra, özel kesimli, açılacağı yeri belli, kolayca açılan, alıcıyı üzmeyecek kutu tasarlanması gerektiğine inanıyorum.

İyi bir tasarım, ürünün geri dönüşünde de kullanılmayı garanti etmelidir. Ayrıca taşımayı kolaylaştırmak için sap eklenmesi, içine stropor/sünger kalıp konulması gibi imkanlar da düşünülmelidir.

Kutu Kalitesi

Kutu kalitesi hem tasarımın (kutu şekli) hem de çevre şartlarının (depolama, taşıma, vs) etkisi altındadır. A.box seçmişseniz, mukavemeti arttırmak için kağıt cins ve gramajları ile ondüle şeklini (E, B, C,…) değiştirmelisiniz. Buna karşılık en ince profilden en düşük gramajlı kağıtlarla üretilmiş oluklu mukavvadan; tasarım marifetiyle çok daha mukavim bir kutu yapılabilir.

Kutu mukavemetini belirlerken, statik laboratuvar testlerinden (ECT, BCT, patlama,…) ziyade dolu kutuya yapılan vibrasyon, yük altında bekletme ve düşürme gibi testlere itibar edilmelidir.

Sonuç olarak, resmin tamamını gören, tedarik zincirini değerlendiren, ambalaj mühendisliği bakış açısıyla konuya yaklaşılması tavsiye edilir.

Faydalanılan Kaynaklar:

https://blog.aboutamazon.com/sustainability/5-things-you-dont-know-about-amazon-packaging

https://www.greenbiz.com/video/amazon-sustainability-and-packaging

https://risnews.com/amazon-packaging-retail-experience

http://cerasis.com/2017/03/29/package-optimization/

http://www.chainalytics.com/packaging-optimization-complex-role-packaging-defined/

https://compass.ups.com/packaging-design-optimization/